تحلیل تناسب امنیت و برنامه ریزی توسعه گردشگری روستایی و عشایری در استان سیستان و بلوچستان

مقدمه: گردشگری امروزه بزرگترین فعالیت اقتصادی در جهان است و در بیش از ۱۵۰ کشور یکی از پنج منبع مهم ارز خارجی محسوب می شود. گردشگری روستایی و عشایری می تواند نقش مهمی در توسعه پایدار، ایجاد اشتغال، حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی و بهبود امنیت نواحی داشته باشد. هدف پژوهش: هدف اصلی این مقاله، تحلیل نقش و تناسب برنامه ریزی توسعه گردشگری روستایی و عشایری در استان سیستان و بلوچستان با تاکید بر آثار و پیامدهای آن در ابعاد مختلف (محیطی-اکولوژیک، اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، نهادی-مدیریتی و کالبدی-فضایی) و فراهم سازی زمینه های افزایش امنیت استان است. روش شناسی تحقیق: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی است. داده ها و اطلاعات با بهره گیری از روش های اسنادی-کتابخانه ای و مطالعات میدانی (بر اساس تجربیات نگارندگان در فاصله سال های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵ در شمال، مرکز و جنوب استان) جمع آوری و تحلیل شده است. یافته ها و بحث: استان دارای منابع و جاذبه های گردشگری متنوع روستایی و عشایری است. مهم ترین جاذبه های طبیعی شامل کوهستان تفتان، غار لادیز، رودخانه های دائمی و فصلی، چشمه ها، آبشارها، دریاچه هامون، سواحل دریای عمان، گل فشان ها و حیات وحش (مانند تمساح پوزه کوتاه «گاندو») می شود. جاذبه های فرهنگی نیز شامل قلعه های تاریخی (سیب، کنت، ایرندگان، پرتغالی ها)، مساکن قدیمی، آرامگاه ها، سکونتگاه های روستایی و عشایری (مانند روستای تمین)، مراسم عروسی، غذاهای محلی، صنایع دستی، بازارهای هفتگی، سنت های عشایری و چادرهای عشایری است. بر اساس طرح جامع گردشگری استان (۱۳۸۶)، بیش از ۱۸۰۰ جاذبه وجود دارد که حدود ۲۵ درصد آن ها قابلیت سرمایه گذاری دارند (۷۴ درصد فرهنگی، ۲۶ درصد طبیعی).

کلیدواژه ها:

امنیت ، برنامه ریزی ، توسعه گردشگری روستایی و عشایری ، استان سیستان و بلوچستان