ادراک حساب آرایی خلاقانه بر اساس سرمایه روان شناختی و جهت گیری اخلاقی

هدف: این پژوهش تبیین ادراک حساب آرایی خلاقانه بر اساس سرمایه روان شناختی و جهت گیری اخلاقی است. حساب آرایی خلاقانه از موضوعات مهم گزارشگری مالی است که کیفیت اطلاعات و تصمیم گیری ذی نفعان را تحت تاثیر قرار می دهد. با وجود نقش استانداردها و الزامات قانونی، عوامل رفتاری و فردی نیز در شکل گیری ادراک افراد از این پدیده نقش مهمی دارند. روش: این پژوهش کاربردی و توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل افراد آشنا به مفاهیم حسابداری و گزارشگری مالی بودند که ۱۴۳ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با سه پرسشنامه استاندارد سرمایه روان شناختی، جهت گیری اخلاقی و ادراک حساب آرایی خلاقانه گردآوری شد. روایی سازه ها از طریق تحلیل مدل اندازه گیری تایید شد و پایایی با آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و ضرایب همگون بررسی و مطلوب ارزیابی گردید. تحلیل داده ها با PLS-SEM و SmartPLS انجام شد. یافته ها: سرمایه روان شناختی و جهت گیری اخلاقی تاثیر مثبت و معناداری بر ادراک حساب آرایی خلاقانه داشتند. جهت گیری اخلاقی در مقایسه با سرمایه روان شناختی قدرت تاثیرگذاری بیشتری داشت. این دو متغیر در مجموع ۱/۶۷ درصد از تغییرات ادراک حساب آرایی خلاقانه را تبیین کردند. نتیجه گیری: ادراک حساب آرایی خلاقانه صرفا تحت تاثیر دانش فنی نیست، بلکه ویژگی های اخلاقی و روان شناختی نقش تعیین کننده ای دارند. افراد با جهت گیری اخلاقی قوی تر حساسیت بیشتری نسبت به ابعاد حساب آرایی دارند و سرمایه روان شناختی بالاتر از طریق افزایش خودکارآمدی و قضاوت حرفه ای، ادراک را ارتقا می دهد. نتایج بر اهمیت رویکردهای رفتاری در مطالعات حسابداری تاکید دارد. نتایج این پژوهش همچنین نشان می دهد که شکل گیری ادراک صحیح از حساب آرایی خلاقانه می تواند زمینه ساز تصمیم گیری آگاهانه تر در محیط های حرفه ای باشد. افرادی که درک دقیق تری از ابعاد و پیامدهای این پدیده دارند، احتمالا در مواجهه با موقعیت های اخلاقی پیچیده، تصمیمات مسئولانه تر و حرفه ای تری اتخاذ خواهند کرد. بنابراین، ارتقای سطح آگاهی اخلاقی و روان شناختی فعالان حرفه حسابداری می تواند به صورت غیرمستقیم در بهبود کیفیت گزارشگری مالی و افزایش اعتماد عمومی به اطلاعات مالی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

ادراک حساب آرایی خلاقانه ، سرمایه روان شناختی ، جهت گیری اخلاقی ، اخلاق حرفه ای ، مدل سازی معادلات ساختاری.