نقش برنامه ریزی شهری شهرداری ها در عدالت فضایی کلانشهرها

عدالت فضایی و محیطی به معنی توزیع عادلانه امکانات برای رسیدن به جامعه ای متوازن و یکی از رهیافت های عدالت اجتماعی است. بنابراین اندازه گیری عدالت فضایی در توزیع خدمات عمومی شهری هدف برتر و با اهمیتی برای برنامه ریزان شهری بوده است و از نیازهای مدیریت شهری می باشد. توسعه شهری به عنوان فرایندی پیچیده و پویا همواره با مسائل متعددی همراه بوده است. یکی از مهم ترین این چالش ها موضوع عدالت فضایی است. عدالت فضایی در توسعه شهری به این معناست که تمامی افراد و گروه های اجتماعی بتوانند به صورت عادلانه از منابع و فرصت های شهری بهره مند شوند. در این راستا سیاست های اجرایی توسعه شهری باید به گونه طراحی و پیاده سازی شوند که منجر به کاهش نابرابری ها و افزایش عدالت فضایی شود. نابرابری اجتماعی نتیجه دسترسی نابرابر افراد به منابع و امکانات باارزش اجتماعی است؛ به گونه ای که میان شیوه زندگی افراد، به ویژه از نظر حقوق، فرصت های زندگی، پاداش ها و امتیازات، تفاوت های آشکار و پنهان قابل توجهی به وجود می آید. این دسترسی نابرابر به منابع ارزشمند، موجب شکل گیری جایگاه های اجتماعی متفاوت برای افراد می شود و در قالب نظمی سلسله مراتبی، برخی را در موقعیت های بالاتر و برخی را در موقعیت های پایین تر قرار می دهد. بدین ترتیب نظام قشربندی اجتماعی شکل می گیرد. نابرابری فضایی نیز زمانی پدیدار می شود که این تمایزات اجتماعی در فضا بازتاب یابد و مناطق مختلف از نظر میزان برخورداری از منابع و امکانات ارزشمند اجتماعی، در شرایط کاملا متفاوتی قرار گیرند.