لزوم برنامه ریزی شهرداری ها در گسترش معماری ایرانی _ اسلامی در شهرسازی

در شهرهای امروز، ساخت وسازها تحت تاثیر عوامل مختلفی همچون سوداگری و سودمحوری قرار دارند. استفاده از الگوهای وارداتی بدون توجه به مقتضیات محلی، باعث شده که نه تنها هویت کهن شهرها دگرگون شود، بلکه در خلق فضاهای شهری جدید هم موفقیتی حاصل نشود. شهرهای ما نه تنها هویت اصیل خود را از دست داده اند، بلکه هویتی جدید هم نتوانسته اند خلق کنند. از این رو، بازنگری و بازخوانی این الگوها و خلق فضاهای شهری جدید امری ضروری به نظر می رسد. سیمای جغرافیایی شهرهای دنیای اسلام خود آیینه ای است بر مظاهر تمدن اسلامی. اسلام در عین جهان شمولی در شهر زاده شد و در شهر گسترش یافت. در سیر تاریخی اسلام گرایی در قلمروهای اسلامی شهرهای بزرگی رشد یافتند که شهرهای کانونی اسلام را از هر حیث پشت سر نهادند و شمار شهرهای کوچک و متوسط نیز افزونتر شد. تحقق شهر و جامعه مطلوب دینی منوط به شناخت و اجرای صحیح این اصول و آموزه ها می باشد. اصول دین به عنوان پایه های بنیادین فکری و عقیدتی که مبین و بستر ساز فکری جامعه می باشند؛ هرچند به صورت مستقیم بر روی شکل گیری فضاهای زیست آدمی تاثیر گذار نیستند اما از آن جا که همواره محیط مصنوع بازتاب روح و جان معمار در کالبد بناست؛ می توان جلوه های ظهور و بروز اعتقاد به اصولی چون توحید، عدل و معاد را در بناهای ساخته مسلمین به نظاره نشست. شهر ایرانی_اسلامی همچون بسیاری از شهرهای جهان در برخورد با مدرنیته دچار تحولات نامطلوب ازجمله پراکندگی شهری و آثار آن شده است. در اواخر قرن بیستم رشد فشرده شهری به عنوان الگوی توسعه جایگزین پراکندگی مطرح شد که علاوه بر آن از راهبردهای مطرح جهت ارتقاء زیست پذیری شهرها نیز است.