شناسایی، اندازه گیری و کنترل هزینه های پنهان اداری با رویکرد ارتقای بهره وری سازمانی در شهرداری سنندج

هزینه های اداری در شهرداری ها تنها به پرداخت های ثبت شده در اسناد مالی محدود نمی شود، بلکه بخشی از منابع سازمان در قالب زمان های تلف شده، دوباره کاری، تاخیر در گردش مکاتبات، خطاهای اداری، فرایندهای موازی، استفاده نامناسب از نیروی انسانی، تاخیر در تصمیم گیری، اصلاح اسناد و پیامدهای ناشی از ضعف هماهنگی میان واحدها مصرف می شود. این بخش از هزینه ها معمولا در نظام های متعارف حسابداری به صورت مستقل شناسایی نمی شود و ازاین رو می توان آن را در چارچوب ادبیات «هزینه های پنهان» بررسی کرد. پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی برای شناسایی، اندازه گیری و کنترل هزینه های پنهان اداری در شهرداری سنندج انجام شده است. روش پژوهش، مروری تحلیلی و مبتنی بر بررسی نظام مند مطالعات فارسی و خارجی مرتبط با هزینه های پنهان، حسابداری مدیریت، هزینه یابی فعالیت محور، مدیریت عملکرد و بهره وری سازمان های عمومی است. شواهد پژوهشی نشان می دهد که هزینه های پنهان عمدتا در پنج حوزه غیبت و اتلاف نیروی انسانی، حوادث و خطاها، جابه جایی و گردش نیروی انسانی، ضعف کیفیت و دوباره کاری و کاهش بهره وری بروز می کنند. همچنین مطالعات انجام شده در بخش عمومی نشان داده اند که روش های هزینه یابی مبتنی بر فعالیت و زمان، امکان آشکارسازی هزینه های ناشی از مصرف ظرفیت و زمان سازمانی را افزایش می دهند. بر مبنای یافته های این مرور، ایجاد «حسابداری مدیریتی هزینه های پنهان» در کنار نظام کنترل داخلی، ثبت زمان فرایندها، شناسایی فعالیت های فاقد ارزش افزوده و اتصال شاخص های هزینه به شاخص های بهره وری می تواند چارچوب مناسبی برای شهرداری سنندج فراهم کند. در این الگو، هدف صرفا کاهش هزینه نیست، بلکه حذف اتلاف منابع بدون کاهش کیفیت خدمات عمومی است.

کلیدواژه ها:

هزینه های پنهان ، مدیریت هزینه ، بهره وری سازمانی ، شهرداری سنندج ، کنترل داخلی