بازآفرینی شهری با رویکرد زیرساخت سبز و عدالت محیط زیستی: چارچوبی نظری− با تاکید بر زمینه ایران

بازآفرینی شهری به عنوان راهبردی برای ساختاردهی مجدد اقتصادی، اجتماعی و محیطی شهرها، در دهه های اخیر با چرخشی اکولوژیک مواجه شده است که زیرساخت سبز و راه حل های مبتنی بر طبیعت را در کانون مداخلات قرار می دهد. با این حال، شواهد بین المللی نشان می دهد که سبزسازی شهری، در غیاب سازوکارهای عدالت محور، می تواند نابرابری های موجود را بازتولید و حتی تشدید کند. مقاله حاضر با اتکا به چارچوب سه وجهی عدالت محیط زیستی (توزیعی، رویه ای و شناسایی) و مرور شواهد تجربی از ایران و سایر زمینه های جنوب جهانی، استدلال می کند که ادغام زیرساخت سبز در بازآفرینی شهری تنها زمانی به عدالت محیط زیستی می انجامد که از منطق «کالایی سازی سبز» فاصله گرفته و به سمت حکمروایی مشارکتی، حفظ زیرساخت های سبز موجود در محلات کم برخوردار، و توزیع هدفمند منافع اکوسیستمی حرکت کند. یافته ها نشان می دهد که شکاف شمال−جنوب در تهران، تداوم نابرابری دسترسی به فضای سبز در کرج، و تخریب زیرساخت سبز در سکونتگاه های غیررسمی، نمونه هایی از «ناعادلانه بودن سبز» در بافت شهری ایران هستند که بازآفرینی شهری عدالت محور باید مستقیما به آن ها پاسخ دهد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، زیرساخت سبز ، عدالت محیط زیستی ، سبزسازی ناعادلانه ، جنوب جهانی ، ایران