ارائه مدل مدیریت تاب آوری شبکه های تامین و توزیع آب شرب در شرایط اضطراری: مطالعه سناریوهای زلزله و جنگ

تامین و توزیع پایدار آب شرب یکی از اساسی ترین الزامات حفظ سلامت عمومی و تداوم زندگی شهری در شرایط عادی و به ویژه هنگام وقوع بحران های طبیعی و انسان ساخت است. وقوع حوادثی مانند زلزله، جنگ و مخاصمات مسلحانه می تواند با آسیب به منابع تامین، تاسیسات تصفیه، خطوط انتقال، مخازن و شبکه توزیع، همچنین اختلال در انرژی، حمل ونقل، ارتباطات و زنجیره تامین مواد مورد نیاز، تداوم خدمات آب شرب را با چالش جدی مواجه کند. پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی یکپارچه برای مدیریت تامین و توزیع آب شرب در شرایط اضطراری، با رویکرد توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات اسنادی انجام شده است. در این پژوهش، آسیب پذیری اجزای مختلف زنجیره تامین و توزیع آب، الزامات پاسخ اضطراری، منابع جایگزین، ذخیره سازی، تامین انرژی پشتیبان، کنترل کیفیت، توزیع اضطراری و ارتباطات بحران بررسی شده و ویژگی های بحران ناشی از زلزله با جنگ و مخاصمات مسلحانه مقایسه شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در زلزله، سرعت ارزیابی خسارت، شناسایی نقاط شکست و انجام تعمیرات اضطراری اهمیت بیشتری دارد، در حالی که در جنگ و مخاصمات مسلحانه، تداوم خدمت، ایجاد منابع و مسیرهای جایگزین، کاهش وابستگی به زیرساخت های آسیب پذیر و برنامه ریزی برای اختلالات طولانی مدت اهمیت بیشتری پیدا می کند. بر اساس نتایج، افزایش تاب آوری سامانه آب شرب نیازمند ترکیبی از منابع تامین متنوع، ذخایر اضطراری، انرژی پشتیبان، تجهیزات تصفیه و انتقال سیار، شبکه توزیع انعطاف پذیر، پایش مستمر کیفیت آب، مدیریت لجستیک و ارتباط موثر با مردم است. در نهایت، یک مدل یکپارچه شامل شناسایی تهدید، ارزیابی آسیب پذیری، آمادگی، تامین و ذخیره اضطراری، پاسخ، کنترل کیفیت، توزیع، پایش، بازگشت به شرایط عادی و یادگیری پس از بحران پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت بحران ، آب شرب ، شرایط اضطراری ، تاب آوری ، توزیع آب