ارائه راهبردهای کاهش اثرات منفی گردشگری انبوه بر کیفیت زندگی ساکنان بومی با بهره گیری از رویکرد برنامه ریزی مشارکتی

گردشگری انبوه در دهه های اخیر به یکی از چالش های اساسی مقاصد گردشگری تبدیل شده است. اگرچه این نوع گردشگری منافع اقتصادی قابل توجهی برای مناطق میزبان به همراه دارد، اما اثرات منفی آن بر کیفیت زندگی ساکنان بومی – شامل افزایش هزینه های زندگی، فشار بر زیرساخت ها، کاهش دسترسی به خدمات عمومی، ازدحام، و تضعیف هویت فرهنگی – روزبه روز آشکارتر می شود. پژوهش حاضر با هدف ارائه راهبردهای کاهش اثرات منفی گردشگری انبوه بر کیفیت زندگی ساکنان بومی، با بهره گیری از رویکرد برنامه ریزی مشارکتی انجام شده است. این مقاله با مرور نظام مند ادبیات نظری و بررسی مطالعات موردی موفق در شهرهایی نظیر کیوتو، دوبروونیک، مالاگا و کپنهاگن، نشان می دهد که برنامه ریزی مشارکتی با توانمندسازی جوامع محلی در فرآیندهای تصمیم سازی، ایجاد کانال های موثر برای ابراز نظرات ساکنان، و تدوین سیاست های مبتنی بر ظرفیت برد مقصد، می تواند نقش موثری در کاهش اثرات منفی گردشگری انبوه ایفا کند. یافته ها حاکی از آن است که راهبردهای کلیدی شامل ایجاد نهادهای مشارکتی دائمی، استفاده از ابزارهای نظارت هوشمند با مشارکت شهروندان، مدیریت ظرفیت برد گردشگری مبتنی بر نظر ساکنان، تنوع بخش بخشی به محصولات گردشگری، و تدوین سیاست های مسکن و کاربری ارضی با مشارکت جامعه محلی است. مقاله با ارائه چارچوبی مفهومی برای پیاده سازی برنامه ریزی مشارکتی در مدیریت گردشگری انبوه به پایان می رسد.

کلیدواژه ها:

گردشگری انبوه ، کیفیت زندگی ، برنامه ریزی مشارکتی ، ساکنان بومی ، مدیریت مقصد ، حکمرانی گردشگری