تاثیر مقررات ملی ساختمان و کمیسیون های شهرداری بر تخلفات شهرسازی در ایران

تخلفات ساختمانی به عنوان یکی از چالش های بنیادین مدیریت شهری در ایران، پدیده ای چندوجهی است که ریشه در تعامل پیچیده میان نظام تقنینی، ساختارهای اجرایی و انگیزه های اقتصادی دارد. مقاله حاضر با رویکردی -توصیفی، به بررسی تاثیر دو نهاد کلیدی — مقررات ملی ساختمان به عنوان چارچوب فنی و حقوقی حاکم بر ساخت وساز، و کمیسیون های شهرداری (به ویژه کمیسیون ماده ۱۰۰) به عنوان مرجع شبه قضائی رسیدگی به تخلفات — بر الگوهای تخلفات شهرسازی می پردازد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که ماهیت آمرانه و تجویزی مقررات ملی ساختمان، فقدان رویکرد عملکردی متناسب با اقتضائات واقعی زندگی شهری، و ساختار رسیدگی کمیسیون ماده ۱۰۰ که به دلیل وابستگی مالی شهرداری ها به جرائم، کارکرد بازدارنده خود را از دست داده، به طور نظام مند زمینه های بروز و استمرار تخلفات ساختمانی را تقویت کرده است. پژوهش حاضر با استناد به داده های مرکز پژوهش های مجلس، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و مطالعات دانشگاهی، پیشنهادهایی برای اصلاح ساختاری این نظام دوگانه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مقررات ملی ساختمان ، کمیسیون ماده ۱۰۰ ، تخلفات ساختمانی ، مدیریت شهری ، حقوق شهرسازی