نقش نظارت بر پروژه های عمرانی شهرداری در تحقق ساختمان سازی پایدار؛ رویکردی بر به کارگیری انرژی های تجدیدپذیر و فناوری های نوین ساخت

بخش ساختمان امروزه یکی از بزرگ ترین مصرف کنندگان انرژی و منتشرکنندگان گازهای گلخانه ای در سطح جهان و ایران به شمار می رود؛ به گونه ای که بنا بر تازه ترین گزارش ها، حدود ۴۰ درصد از کل انرژی تولیدی کشور در بخش ساختمان مصرف می شود و سهم قابل توجهی از آن به دلیل ضعف در طراحی، اجرا و به ویژه ضعف در زنجیره نظارت، به صورت برق و گاز هدر می رود. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه نظارت بر پروژه های عمرانی در سطح شهرداری ها — به عنوان مرجع صدور پروانه، کنترل نقشه ها و نظارت بر حسن انجام ساخت وساز — در مسیر تحقق ساختمان سازی پایدار و به کارگیری انرژی های تجدیدپذیر و فناوری های نوین ساخت انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی – تحلیلی است و داده های آن از تحلیل اسناد قانونی (قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان)، گزارش های آماری رسمی (سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق، وزارت نیرو، آژانس بین المللی انرژی و برنامه محیط زیست ملل متحد) و ادبیات پژوهشی مرتبط گردآوری و تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد سالانه حدود ۸۳ میلیارد کیلووات ساعت برق در ساختمان های کشور مصرف می شود که نزدیک به ۳۳ میلیارد کیلووات ساعت آن — معادل حدود ۴۰ درصد — هدر می رود؛ در حالی که سهم ظرفیت نیروگاه های تجدیدپذیر از کل ظرفیت نیروگاهی کشور هنوز کمتر از ۲ درصد است و شدت مصرف انرژی ایران حدود ۳٫۵ برابر میانگین جهانی برآورد می شود. بر این اساس، چارچوب پیشنهادی «نظارت پایدار» با پنج لایه کنترلی — از کنترل مدارک در مرحله صدور پروانه تا پایش پس از بهره برداری — ارائه شده است که اجرای آن می تواند پیوند میان مقررات ملی ساختمان، ظرفیت های انرژی تجدیدپذیر و فناوری های نوین مصالح را در فرآیند ساخت وساز شهری برقرار کند و بار قابل توجهی از تراز انرژی کشور و بودجه جاری شهرداری ها بکاهد.

کلیدواژه ها:

نظارت بر پروژه های عمرانی ، شهرداری ، ساختمان سازی پایدار ، انرژی های تجدیدپذیر ، مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ، فناوری های نوین ساخت