تحلیل جغرافیایی عملکرد شبکه معابر شهری و شناسایی کانون های بحرانی برای اولویت بندی مداخلات عمرانی

شبکه معابر شهری یکی از مهم ترین اجزای ساختاری و عملکردی شهر است که کیفیت عملکرد آن بر دسترسی، جابه جایی، توزیع جریان های ترافیکی، پیوستگی فضایی و کارایی سایر زیرساخت های شهری اثر مستقیم دارد. با وجود این، تصمیم گیری درباره بهسازی، اصلاح هندسی، تعریض، بازطراحی تقاطع ها و سایر مداخلات عمرانی در بسیاری از موارد بر مبنای تشخیص های موضعی و واکنشی انجام می شود و ارتباط میان اهمیت فضایی معابر و عملکرد کلی شبکه کمتر مورد توجه قرار می گیرد. هدف این پژوهش، ارائه چارچوبی تحلیلی برای ارزیابی فضایی عملکرد شبکه معابر و شناسایی کانون های بحرانی با هدف پشتیبانی از اولویت بندی مداخلات عمرانی است. پژوهش حاضر با توجه به نبود داده واقعی مربوط به یک شهر مشخص، از نوع تحلیلی و توسعه ای بوده و بر تحلیل مفهومی و تلفیق یافته های پژوهش های معتبر در زمینه عملکرد، دسترسی، مرکزیت، آسیب پذیری و اهمیت شبکه معابر استوار است. در چارچوب پیشنهادی، عملکرد شبکه از طریق ترکیب ابعاد دسترسی، پیوستگی، اهمیت ساختاری، تمرکز جریان، آسیب پذیری و ظرفیت مداخله پذیری بررسی می شود و کانون های بحرانی به عنوان مکان هایی تعریف می شوند که اختلال یا ضعف عملکرد آن ها می تواند پیامدهایی فراتر از محدوده محلی ایجاد کند. بررسی منابع نشان می دهد که اتکا به یک شاخص منفرد برای شناسایی معابر بحرانی، قادر به نمایش کامل رفتار شبکه نیست و تلفیق تحلیل فضایی با تحلیل شبکه می تواند مبنای دقیق تری برای تخصیص منابع عمرانی فراهم آورد. بر این اساس، اولویت مداخلات باید از رویکرد واکنشی به رویکرد مبتنی بر اهمیت شبکه، اثرگذاری فضایی و پیامد اختلال تغییر یابد.

کلیدواژه ها:

شبکه معابر شهری ، تحلیل فضایی ، عملکرد شبکه ، کانون های بحرانی ، دسترسی شهری ، آسیب پذیری شبکه