طراحی سامانه هوشمند پایش و کنترل ترافیک شهری در شهرداری با استفاده از داده های حسگرها و دوربین های نظارتی

افزایش بی سابقه جمعیت شهری و رشد تصاعدی تعداد وسایل نقلیه در کلانشهرهای ایران، مدیریت جریان ترافیک را به یکی از دغدغه های اساسی و پیچیده ترین چالش های پیش روی مدیریت شهری تبدیل کرده است. روش های سنتی کنترل ترافیک نظیر چراغ های راهنمایی با زمان بندی ثابت، تابلوهای ایستا و حضور فیزیکی ماموران راهنمایی، دیگر پاسخگوی نیازهای پویا و روزافزون شهرهای بزرگ نبوده و ضرورت گذار به سامانه های هوشمند مبتنی بر داده های لحظه ای، به عنوان یک راهکار کارآمد و اجتناب ناپذیر، بیش از پیش احساس می شود. این مقاله به طراحی و پیاده سازی یک سامانه جامع و عملیاتی برای پایش لحظه ای و کنترل هدفمند ترافیک شهری در سطح معابر و تقاطع های اصلی شهر می پردازد که از داده های جمع آوری شده از حسگرهای نصب شده در سطح معابر نظیر حسگرهای القایی، اولتراسونیک و مادون قرمز، دوربین های نظارتی شامل دوربین های ثبت تخلفات، دوربین های مداربسته شهری و دوربین های تشخیص پلاک، و همچنین داده های موقعیت مکانی وسایل نقلیه عمومی مانند GPS اتوبوس ها و تاکسی ها بهره می گیرد. سامانه پیشنهادی در هفت گام اصلی شامل شناسایی و نقشه برداری از گلوگاه های ترافیکی، انتخاب و نصب تجهیزات مناسب، طراحی نرم افزار مدیریت مرکزی و داشبوردهای مدیریتی، تدوین الگوریتم های تحلیل داده و تشخیص الگوهای ترافیکی، طراحی سیستم مدیریت و کنترل ترافیک، یکپارچه سازی با سایر سامانه های شهری، و پایش مستمر عملکرد و اصلاح رویه ها، تدوین شده است. خروجی نهایی این پژوهش، یک دفترچه راهنمای جامع برای واحد حمل و نقل و ترافیک شهرداری است که نقشه نقاط کلیدی، مشخصات فنی تجهیزات، مستندات معماری نرم افزار، الگوریتم های تحلیل داده، دستورالعمل مدیریت و کنترل ترافیک، و فرم های پایش و ارزیابی عملکرد را در بر می گیرد. مطالعه موردی اجرای این سامانه در یکی از کلانشهرهای ایران نشان می دهد که استقرار آن منجر به کاهش ۳۰ درصدی زمان سفر در معابر اصلی، کاهش ۲۰ درصدی تراکم ترافیک در ساعات اوج، و افزایش ۴۰ درصدی رضایت شهروندان از وضعیت ترافیک شده است که بیانگر نقش راهبردی این سامانه در ارتقای کیفیت زندگی شهری و کاهش هزینه های ناشی از ترافیک نظیر مصرف سوخت، آلودگی هوا و تصادفات می باشد.

کلیدواژه ها:

پایش ترافیک ، کنترل هوشمند ، داده های حسگر ، دوربین نظارتی ، مدیریت شهری