بررسی تاثیر کیفیت بصری محورهای شهری بر رفتار رانندگان و ایمنی ترافیک

چکیدهمحورهای شهری تنها مسیرهای جابهجایی نیستند، بلکه محیطی ادراکیاند که راننده در هر لحظه از طریق آن اطلاعات مربوط به مسیر، خطر، حضور کاربران دیگر و مقصد را دریافت و تفسیر میکند. کیفیت بصری این محیط، از جمله خوانایی و نظم فضایی، پیوستگی نماها، پوشش گیاهی، وضعیت نگهداشت، نورپردازی، تابلوها، تبلیغات و آشفتگی بصری، میتواند بر توزیع توجه، بار شناختی، احساس فشار روانی، انتخاب سرعت و نحوه واکنش راننده اثر بگذارد. هدف مقاله حاضر، تبیین سازوکارهای احتمالی این اثرگذاری و جمعبندی شواهد پژوهشی درباره رابطه منظر خیابانی و ایمنی ترافیک است. روش پژوهش، مروری تحلیلی و مبتنی بر بررسی منابع علمی منتشرشده درباره محیط بصری کنارراه، ویژگیهای ادراکی راه، علائم و نشانههای خیابانی و تحلیل تصاویر معابر است. یافتههای ادبیات نشان میدهد که رابطه میان کیفیت بصری و ایمنی، خطی و یکسان نیست؛ مناظر یکنواخت ممکن است با خستگی مرتبط باشند، تبلیغات و عناصر پرتوجه میتوانند حواسپرتی ایجاد کنند و پوشش گیاهی مناسب در برخی شرایط با کاهش تنش و رفتارهای پرخطر همراه است. بااینحال، شدت اثر به نوع راه، تراکم ترافیک، سن و تجربه راننده، محل و ویژگی عناصر بصری و شرایط نوری وابسته است. مقاله نتیجه میگیرد که طراحی ایمن منظر خیابانی باید بر خوانایی، سلسلهمراتب اطلاعات، دید کافی، نگهداشت مناسب و کنترل منابع حواسپرتی متمرکز باشد و ارزیابی آن با شاخصهای رفتاری و تصادف، نه صرفا قضاوت زیباییشناختی، انجام گیرد.

کلیدواژه ها:

کیفیت بصری ، سیما و منظر شهری ، رفتار راننده ، ایمنی ترافیک ، آشفتگی بصری ، خوانایی خیابان ، حواسپرتی.