تحلیل برنامه های تلویزیونی سرگرم آموز ویژه نوجوانان در صدا و سیما(۱۳۶۰ - ۱۴۰۳)

سرگرم آموزی طی پنج دهه اخیر به عنوان پارادایمی نوین در تولیدات تلویزیونی جهان مطرح شده است و با ترکیب اهداف آموزشی و تفریحی، ضمن پر کردن اوقات فراغت، به ارتقای شناخت، دانش و مهارت های نوجوانان کمک می کنند. هدف این پژوهش، شناسایی و تفسیر مضامین و الگوهای معنادار نهفته در برنامه های سرگرم آموز تلویزیون ایران ویژه نوجوانان در بازه زمانی ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۳ است. پژوهش کیفی و توصیفی–تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و روش تحلیل تماتیک استقرایی انجام شد. داده ها شامل ۳۷ منبع مکتوب مرتبط با برنامه های شاخص سرگرم آموز بودند که در ۱۶۵ کد اولیه تفکیک و در قالب ۸ تم فرعی و ۲ تم اصلی تحلیل شدند.یافته ها نشان می دهد که در تم اصلی ساختاری، برنامه ها از قالب های ساده و یک سویه به فرم های ترکیبی، مجله ای و تعاملی تحول یافته اند و در تم اصلی محتوایی، تمرکز از آموزش هنجارهای پایه و اخلاقی به سوی هویت یابی، الگوسازی واقع گرا، بازنمایی دغدغه های اجتماعی و کنشگری نوجوانان حرکت کرده است. برآیند این تحولات، حاکی از گذار رسانه از نقش هدایت گر و آموزش دهنده به بستری معنا ساز، مشارکتی و کنش برانگیز برای نوجوانان است.

کلیدواژه ها:

سرگرم آموزی ، برنامه سازی تلویزیونی ، نوجوان ، صدا و سیما ، تحلیل تماتیک