<span lang="FA">تحلیل گردشگری ساحلی و اثرات آن بر پایداری روستاهای ساحلی (<span lang="FA">مطالعه <span lang="FA">مورد<span lang="FA">ی<span lang="FA">: شهرستان چابهار)

مقدمه:روستاهای ساحلی شهرستان چابهار با آب و هوای مطلوب در فصول بهار تا زمستان، دارای پتانسیل­های زیادی برای جذب گردشگر هستند. گلفشان­ها، سواحل صخره­ای، مساجد، بافت و زندگی سنتی بلوچ­ها و آثار فراوان تاریخی از جمله جاذبه­های توریستی این منطقه زیبا هستند. از سویی دیگر در روستاهای ساحلی شهرستان چابهار با توجه به انسداد مرزها، کمبود گزینه­های امرار معاش و درآمد، به علت انزوای جغرافیایی، و همچنین پتانسیل­های مختلف این منطقه برای جذب گردشگر و اثراتی که گردشگری می­تواند بر زندگی روستاهای ساحلی منطقه داشته باشد، بر اهمیت گردشگری در این منطقه افزوده است که می­تواند پایداری روستایی در منطقه مورد مطالعه را بهبود ببخشد. با توجه به این تفاسیر، توجه به گردشگری ساحلی و اثرات آن بر پایداری روستاهای ساحلی شهرستان چابهار ضروری به نظر می­رسد.مواد وروش ها:تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی می­باشد. مطالعات نظریه­ای با استفاده از روش اسنادی و داده­های میدانی با استفاده از پرسش­نامه و مصاحبه با مردم محلی گردآوری شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل روستاهای ساحلی در شهرستان چابهار در استان سیستان و بلوچستان می­باشد (۳۴۴۱N=). ۳۴۵ خانوار با استفاده از فرمول کوکران و به صورت تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب گردید. از آنجا که منطقه مورد مطالعه دارای ۶ روستای بزرگ می­باشد انتخاب آنها به صورت تمام شماری بود. برای جمع­آوری اطلاعات و داده­ها از پرسش نامه محقق ساخت در قالب طیف لیکرت استفاده شده است. از نرم­افزار SPSS، نسخه ۲۲ جهت تجزیه و تحلیل استفاده گردید. در نهایت برای تجزیه و تحلیل داده­ها و اطلاعات از تحلیل واریانس و آماره فیشر و رگرسیون چند متغیره استفاده شد.نتایج وبحث:ارتباط خطی بین گردشگری ساحلی و پایداری روستایی،بررسی آماره فیشر (F) با توجه به مقدار (۱۵۰/۳۸۹) نشان داد که این متغیر (گردشگری ساحلی)را برای پیش بینی متغیر وابسته (پایداری روستایی) می توان استفاده نمود. بر اساس یافته های آزمون ،ورود گردشگران و توسعه صنعت گردشگری ساحلی در روستاهای شهرستان چابهار اثرات مثبتی در پایداری روستایی منطقه مورد مطالعه داشته و باعث افزایش پایداری زندگی خانوارهای روستایی از طریق بهبود وضعیت اقتصادی، جذب سرمایه های دولتی و به طورکلی بهبود وضعیت اهالی در سطوح مختلف اجتماعی-اقتصادی شده است.اثرات گردشگری ساحلی بر ابعاد پایداری روستاهای ساحلی،بررسی آزمون رگرسیون چند متغیره نشان داد که توسعه گردشگری ساحلی در روستاهای شهرستان چابهار گویای آن بوده که به ترتیب توسعه گردشگری ساحلی بیشترین تاثیرات را بر پایداری ابعاد اقتصادی (۵۴۱/۰)، اجتماعی ( ۴۲۳/)، کالبدی (۳۸۹/۰) و محیطی (۱۹۵/۰) داشته است.نتیجه ­گیری:گردشگری ساحلی،افزایش تنوع بخشی به فعالیت­های اقتصادی روستاها ،افزایش قیمت زمین­های کشاورزی به خاطر ساخت و ساز هتل و مغازه­ها، افزایش تنوع فرصت­های شغلی، ایجاد اشتغال روستایی، جلوگیری از خروج نیروی را به دنبال داشته است.در زمینه پایداری اجتماعی نیز اثرات مثبتی در بهبود امکانات بهداشتی، افزایش تعاملات اجتماعی مردم محلی با گردشگران و افزایش تعلق­مکانی داشته است. ازنظر کالبدی نیز سبب بهبود اصلاح و احداث معابر جدیدو افزایش قیمت خانه های مسکونی، توسعه مساکن جدید و میزان استفاده از مصالح بادوام و مقاوم در برابر حوادث، تغییر در کالبد روستا به لحاظ ساخت وساز شده است. در نهایت نتایج اثرات زیست محیطی گردشگری ساحلی نشان داد که در این زمینه اثرات بیشتر منفی بوده و نه مثبت. چرا که از طریق ایجاد الودگی محیطی، آلودگی صوتی، تحریب سواحل و غیره تا حدودی به ناپایداری محیطی در روستاهای ساحلی کمک کرده است.

کلیدواژه ها:

گردشگری ، گردشگری ساحلی ، پایداری ، روستاهای ساحلی ، شهرستان چابهار