ارزیابی تغییرات زمانی–مکانی آبگیری تالاب میقان بر پایه سری زمانی تصاویر ماهواره ای در محیط GOOGLE EARTH ENGINE

تالاب میقان طی دهه های اخیر با تغییرپذیری هیدرولوژیکی و کاهش تداوم آبگیری مواجه بوده است. در این پژوهش، تالاب میقان طی بازه ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴ با استفاده از تصاویر لندست ۵، ۷ و ۸ در محیط Google Earth Engine پایش شده است. هدف، تحلیل تغییرات مکانی‑زمانی پهنه آبی و ارزیابی ناپایداری هیدرولوژیکی با بهره گیری از شاخص NDWI و الگوریتم های Transition و Seasonality از مجموعه داده JRC-GSW بود. نتایج نشان داد متوسط مساحت پهنه آبی از ۱۰.۷ کیلومترمربع (۲۰۰۴‑۱۹۹۵) به ۳.۹ کیلومترمربع (۲۰۱۴‑۲۰۰۵) کاهش و سپس به ۱۹.۸ کیلومترمربع (۲۰۲۴‑۲۰۱۵) افزایش یافته است. بیش از ۸۰ درصد آبگیری سالانه در زمستان و بهار رخ می دهد. الگوریتم Seasonality مشخص کرد ۲۵ درصد تالاب همیشه خشک، حدود ۷۰ درصد تنها ۱ تا ۵ ماه در سال آبدار و فقط ۴.۵ درصد دارای پوشش آبی پایدار است. نتایج Transition نیز نشان دهنده تبدیل بخشی از پهنه های فصلی به دائمی و ظهور پهنه های فصلی جدید است. به طور کلی، رژیم هیدرولوژیکی تالاب طی سه دهه شدیدا ناپایدار شده و به سیستمی فصلی و وابسته به رویدادهای کوتاه مدت اقلیمی تبدیل گردیده که تهدیدی جدی برای کارکردهای اکولوژیکی آن به شمار می رود. نوآوری پژوهش در تلفیق تحلیل های ماهانه بلندمدت با NDWI و الگوریتم های Transition و Seasonality در بستر GEE است که پایش مستمر، مدیریت منابع آب و برنامه ریزی احیای تالاب را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

تالاب میقان ، سنجش ازدور ، پایداری هیدرولوژیکی ، Google Earth Engine