مروری کوتاه بر نقش انگیزه مجرمانه بر مسئولیت کیفری و درجه بندی مجازات ها در فقه و حقوق کیفری و جرم شناسی

انگیزه نقش پیچیده و ظریفی در حقوق کیفری در تعیین مقصر بودن و سرزنش متهم ایفا می کند. انگیزه متمایز از قصد یا mens rea است که به وضعیت روحی لازم برای مسئولیت کیفری اشاره دارد. Mens rea بر روی "چه چیزی" تمرکز می کند قصد متهم برای ارتکاب عمل مجرمانه. انگیزه، از سوی دیگر، «چرا» دلایل پشت اقدامات متهم را توضیح می دهد. در حالی که انگیزه مستقیما گناه را تعیین نمی کند، می تواند به طور قابل توجهی بر مجازات تاثیر بگذارد.انگیزه در جرائم مختلف، متفاوت است و در میان مجرمین از یک جرم، نیز انگیزه های متفاوتی وجود دارد. گاه ممکن است انگیزه، نفع شخصی و جمع آوری مال و گاه ممکن است ارضای حس انتقام و خودخواهی غرور و دلائل دیگری باشد که می تواند هریک نقش تعیین کننده در روند حقوق کیفری به جا گذارد. در این مقاله با رویکردی توصیفی تحلیلی و بهره جستن از روش اسنادی کتابخانه ای در پی یافتن فهی از این سوال هستیم که علی الاصول در حوزه حقوق کیفری و جرم شناسی در رویکردهای تخصیص مسئولیت کیفری به افراد و مضاف بر آن درجه بندی مجازات ها آیا انگیزه مجرمانه نقش دارید یا خیر؟ با معادلسازی آن به عنوان یکی از ازکان متشکله جرم در قالب عنصر حداقل روانی در قالب سوءنیت عام می توان قلمداد می گردد. اصولا تفکیک شناسی انگیزه های مجرمانه در جرائم خاص و گسترش مطالعه و تحقیق در این حوزه می تواند به حل بسیاری از مشکلات حقوق کیفری و جرم شناسی کمک شایان توجهی نماید.

کلیدواژه ها:

عنصر روانی ، جرم ، انگیزه مجرمانه ، حقوق کیفری