بازنمایی طبیعت، ویژگی های اقلیمی و جغرافیایی در نام واژه ها و جای نام های مازندرانی: رویکرد صرف شناختی

نام واژه ها و جای نام ها در هر زبانی علاوه بر ابزاری برای تسهیل ارتباط، بازتابی از تعاملات میان انسان، ذهن و زیست بوم را به نمایش می گذارند. مسئله پژوهش حاضر چگونگی مفهوم سازی عناصر اقلیمی در ذهن گویشوران مازندرانی زبان و چگونگی انعکاس ساختار استعاری و نمادین این واژه ها در ذهن آنان است. در این پژوهش پیوند بین واژگان زبان و زیست بوم به روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرارگرفت. جامعه آماری، نام واژه ها و جای نام های موجود در زبان مازندرانی بوده و نمونه آماری، تعداد ۱۱۰ نام واژه و جای نامی است که به روش هدفمند انتخاب شده و حاوی نام گیاهان، اقلیم و عناصر طبیعی و جانوران بوده اند. بخشی از نمونه ها برگرفته از کتاب "فرهنگ نام های مازندرانی" و بخشی دیگر از داده های میدانی جمع آوری شده از گفتار گویشوران زبان مازندرانی شهر ساری است. تحلیل صرفی نمونه ها با رویکرد صرف شناختی و بر اساس چارچوب نظری هموند (۲۰۱۱) انجام شده است. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که یک الگوی "رقابت چندلایه ای در ساخت ترکیب ها" دیده می شود که بر این اساس گویشوران مازندرانی برای مفهوم سازی عناصر اقلیمی و طبیعی از دو الگوی شناختی متمایز پیروی می کنند. در نام واژه ها، الگوی "استعاری-تشبیهی" با غلبه قلمرو "مقایسه" و در جای نام ها، رویکرد "عینی-ارجاعی" با غلبه قلمرو "مکان".

کلیدواژه ها:

"نام واژه" ، "جای نام" ، "صرف شناختی" ، "مقوله بندی" ، "حوزه بندی" ، "مفهوم سازی"