آیا دیرند برگسونی «درونی» است؟ عکس الحمل دیرند در فلسفه برگسون

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 57

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JOP-24-1_005

تاریخ نمایه سازی: 15 آبان 1405

چکیده مقاله:

کوشش این نوشته آن است که نشان دهد دیرند برگسونی امری درونی نیست. با این همه، این گفته از راه باهم نگری دو گونه سخن به ظاهر ناسازگار در فلسفه برگسون طرح می شود: از یک سو، تاکید برگسون بر مابعدالطبیعی بودن دیرند و فروکاست ناپذیری آن به امری درونی و روان شناختی؛ و از سوی دیگر، برجستگی و بسامد آشکار درون و روان و آگاهی هنگام سخن گفتن از دیرند. پاسخ این مقاله برای برگذشتن از این دوگانگی طرح تمایز میان امتیاز و اصالت است. اما برای آنکه سخن گفتن از دیرند به طور کلی (نه دیرند در اثری خاص از آثار برگسون) موجه باشد، نخست کوشش خواهد شد تا پیشنهادی روش شناختی برای خوانشی ویژه از نسبت آثار برگسون به دست داده شود. آنگاه، بر پایه این پیشنهاد، کوشش دوم و یافته اصلی مقاله نشان دادن این نکته است که حمل دیرند بر روان از گونه عکس الحمل است. سرانجام، اهمیت این یافته آن است که دیرند برگسونی را از ذیل انگاره ای تفسیری بیرون می آورد که هم از حیث تاریخی بر انگاره های دیگر تقدم دارد و هم از حیث منطقی. آن انگاره خوانش روان باورانه از فلسفه برگسون است که در اینجا همچون پایه دو خوانش دیگر از فلسفه برگسون (همچون واقع گروی خام اندیشانه یا گونه ای از تضایف باوری) طرح شده است. درنتیجه، آشکار ساختن نادرستی خوانش پایه از دیرند برگسونی، دیرند را از دو خوانش پیرو دیگر نیز آزاد خواهد کرد و مجالی برای دریافت دیگرگونه از آن فراهم خواهد ساخت.

نویسندگان

Seyed Ashkan Khatibi

دانش آموخته دکتری فلسفه، گروه فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • منابعخطیبی، سیداشکان و محمدتقی طباطبائی. (۱۴۰۳). ”آیا برگسون پدیدارشناس است؟ ...
  • صدرالدین محمد شیرازی (ملاصدرا). ۱۳۶۳. کتاب المشاعر. ترجمه فارسی از ...
  • طباطبائی، محمد حسین. ۱۴۱۶ (ه . ق.). نهایه الحکمه. قم: ...
  • طباطبائی، محمدتقی و سیداشکان خطیبی. ۱۴۰۲. ” سه بیان از ...
  • قاضی، احمد [تقی ارانی]. ۱۳۱۳. ”عرفان و اصول مادی“. در ...
  • مهینی یزدی، احمد [احمد فردید]. ۱۳۱۶. ”هانری برگسون و فلسفه ...
  • Aristote. ۱۹۶۲. La métaphysique. Vol. ۱. Edited, annotated and translated ...
  • Bourgeois, Bernard. ۲۰۰۰. “ Aufheben.” In Le vocabulaire de Hegel, ...
  • Chevalier, Jacques. ۱۹۵۹. Entretiens avec Bergson. Paris : Plon ...
  • Deleuze, Gilles. ۲۰۰۴. Le bergsonisme. Paris : Presses Universitaires de ...
  • During, Élie. ۲۰۱۹. “ Dossier critique. ” In Durée et ...
  • Fagot-Largeault, Anne. ۲۰۰۸. “ La philosophie et la science, selon ...
  • François, Arnaud. ۲۰۱۳. “ Dossier critique.” In L’Évolution créatrice, by Henri ...
  • François, Arnaud. ۲۰۱۳. “ Dossier critique.” In L’Évolution créatrice, by Henri ...
  • Genette, Gérard. ۱۹۸۲. Palimpsestes : La littérature au second degré. Paris : ...
  • Gohier, Henri. ۱۹۶۳. “ Index des citations que Bergson fait ...
  • Belot, Gustave. ۱۸۹۷. “Un nouveau spiritualisme.” In Revue Philosophique de ...
  • Husson, Léon. ۱۹۴۷. L’intellectualisme de Bergson : Genèse et développement de ...
  • Jakobson, Roman. ۱۹۷۳. “La dominante.” Translated by André Jarry. In ...
  • Janicaud, Dominique. ۱۹۶۹. Une généalogie du spiritualisme français. Aux sources ...
  • Meillassoux, Quentin. ۲۰۰۶. Après la finitude : Essai sur la ...
  • Politzer, Georges. ۲۰۱۳. Contre Bergson et quelques autres : Écrits ...
  • Romeyer, Blaise. ۱۹۴۷. “Caractéristiques religieuses du spiritualisme de Bergson.” In ...
  • Vieillard-Baron, Jean-Louis. ۲۰۱۶. “Delbos et Bergson, un spiritualisme nouveau.” In ...
  • Vieillard-Baron, Jean-Louis. ۲۰۰۴. “ L'intuition de la durée, expérience intérieure ...
  • Worms, Frédéric. ۱۹۹۷. “La conception bergsonienne du temps.” In Philosophie ۵۴ ...
  • نمایش کامل مراجع