آیا دیرند برگسونی «درونی» است؟ عکس الحمل دیرند در فلسفه برگسون
محل انتشار: دوفصلنامه فلسفه، دوره: 24، شماره: 1
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 57
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JOP-24-1_005
تاریخ نمایه سازی: 15 آبان 1405
چکیده مقاله:
کوشش این نوشته آن است که نشان دهد دیرند برگسونی امری درونی نیست. با این همه، این گفته از راه باهم نگری دو گونه سخن به ظاهر ناسازگار در فلسفه برگسون طرح می شود: از یک سو، تاکید برگسون بر مابعدالطبیعی بودن دیرند و فروکاست ناپذیری آن به امری درونی و روان شناختی؛ و از سوی دیگر، برجستگی و بسامد آشکار درون و روان و آگاهی هنگام سخن گفتن از دیرند. پاسخ این مقاله برای برگذشتن از این دوگانگی طرح تمایز میان امتیاز و اصالت است. اما برای آنکه سخن گفتن از دیرند به طور کلی (نه دیرند در اثری خاص از آثار برگسون) موجه باشد، نخست کوشش خواهد شد تا پیشنهادی روش شناختی برای خوانشی ویژه از نسبت آثار برگسون به دست داده شود. آنگاه، بر پایه این پیشنهاد، کوشش دوم و یافته اصلی مقاله نشان دادن این نکته است که حمل دیرند بر روان از گونه عکس الحمل است. سرانجام، اهمیت این یافته آن است که دیرند برگسونی را از ذیل انگاره ای تفسیری بیرون می آورد که هم از حیث تاریخی بر انگاره های دیگر تقدم دارد و هم از حیث منطقی. آن انگاره خوانش روان باورانه از فلسفه برگسون است که در اینجا همچون پایه دو خوانش دیگر از فلسفه برگسون (همچون واقع گروی خام اندیشانه یا گونه ای از تضایف باوری) طرح شده است. درنتیجه، آشکار ساختن نادرستی خوانش پایه از دیرند برگسونی، دیرند را از دو خوانش پیرو دیگر نیز آزاد خواهد کرد و مجالی برای دریافت دیگرگونه از آن فراهم خواهد ساخت.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
Seyed Ashkan Khatibi
دانش آموخته دکتری فلسفه، گروه فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :