<span lang="FA">ماده و جهت: از ارسطو تا سهروردی
محل انتشار: دوفصلنامه فلسفه، دوره: 24، شماره: 1
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 56
فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JOP-24-1_012
تاریخ نمایه سازی: 15 آبان 1405
چکیده مقاله:
در منطق ارسطویی - سینوی، میان ماده و جهت قضایا تمایز قائل شده اند. این تمایز در آثار ارسطو چندان آشکار نیست و در آثار فارابی، هرچند میان آن دو تفکیک شده، تمایز آنها به روشنی بیان و تعریف نشده است. بر خلاف این دو معلم بزرگ منطق، در سنت سینوی، دست کم دو رویکرد روشن ولی متفاوت به تمایز ماده و جهت دیده می شود که یکی بسیار مشهور و جاافتاده است و دیگر بسیار غریب و مهجور: (۱) ابن سینا به صراحت جهت را امری لفظی می گیرد و ماده را امری غیر لفظی و «حالت محمول در نسبت با موضوع»، و به عبارتی دیگر، مدلول جهت تعریف می کند. این دیدگاه مشهور و جاافتاده است. (۲) سهروردی اما ماده را خود قضیه منهای جهت یا منهای جهت و سلب در نظر می گیرد. این دیدگاه دوم بسیار غریب و مهجور است و لازم است که به صورت خاص بررسی شود. منطق دانان میان ابن سینا و سهروردی مانند غزالی و ابوالبرکات بغدادی گاه رویکردهای مبهم و دوگانه ای داشته اند که احتمالا در شکل گیری رویکرد سهروردی بی تاثیر نبوده است. این مقاله به گزارش انتقادی این دو رویکرد و دیدگاه های منطق دان های میان ابن سینا و سهروردی می پردازد و در مقاله ی دیگری به پیامدهای این دو دیدگاه در آثار فخر رازی و منطق دان بعدی پرداخته است (فلاحی ۱۴۰۴).
نویسندگان
Asadollah Falahi
استاد گروه منطق، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :