نقش میانجی اهمال کاری در ارتباط بین فعال سازی/بازدارندگی رفتاری و جو سلامت خانواده بیماران دیابتی نوع ۲

مقدمه و هدف: سیستم فعال سازی/ بازدارندگی و جو سلامت خانواده، از جمله عوامل مهمی است که بر نحوه مدیریت دیابت تاثیر گذار است. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی اهمال کاری بین سیستم های فعال سازی / بازدارندگی رفتاری و جو سلامت خانواده در خانواده های بیماران دیابتی نوع ۲ بود. روش کار: پژوهش حاضر یک مطالعه تحلیلی معادلات ساختاری از نوع همبستگی بود. ۲۲۰ نفر از بیماران دیابتی نوع ۲ شهر شاهین شهر اصفهان به شیوه نمونه گیری در دسترس برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند. داده ها با استفاده ازپرسش نامه های جو سلامت خانواده، اهمال کاری تاکمن و سیستم های فعال سازی / بازدارندگی رفتاری کارور و وایت جمع آوری و با روش مدل یابی معادلات ساختاری در نرم افزار AMOS تحلیل شدند.  یافته ها: نتایج نشان داد اثر مستقیم سیستم بازدارندگی رفتاری بر اهمال کاری منفی (β=-۰/۱۱, P>۰/۰۵) و بر جو سلامت مثبت و معنادار بود (β=-۰/۱۶, P>۰/۰۵)، اما اثر مستقیم سیستم فعال سازی رفتاری بر اهمال کاری مثبت و معنادار بود (β=-۰/۲۳, P>۰/۰۵). همچنین اثر مستقیم اهمال کاری بر جو سلامت منفی و معنادار بود (β=-۰/۲۹, P>۰/۰۵). اثر غیرمستقیم خرده مقیاس سیستم بازدارندگی رفتاری بر اهمال کاری نیز معنادار بود، اما سیستم های فعال سازی رفتاری بر جو سلامت خانواده تاثیر مستقیمی نداشتند.  نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد سیستم بازدارندگی رفتاری با کاهش اهمال کاری و بهبود مستقیم جو سلامت خانواده، نقشی حمایتگرانه در محیط خانواده ایفا می کند، در حالی که سیستم فعال سازی رفتاری از طریق افزایش اهمال کاری، به طور غیرمستقیم زمینه ساز تنش در جو خانواده می شود؛ بنابراین مداخلات روان شناختی در خانواده های بیماران دیابت نوع ۲ نباید صرفا بر آموزش پزشکی متمرکز باشد. این مداخلات باید با هدف کاهش اهمال کاری و تقویت حساسیت به پیامدهای منفی طراحی شوند تا بتوانند به طور موثرتری جو عاطفی و حمایتی خانواده را ارتقا دهند.

کلیدواژه ها:

Procrastination ، Behavioral inhibition/Activation systems ، Family health climate ، Type ۲ diabetes ، اهمال کاری ، سیستم های فعال سازی / بازدارندگی رفتاری ، جو سلامت خانواده ، دیابت نوع ۲