بررسی واکنش های کنشگران ایرانی به بخش زبان معیار خبر بیست و سی در شبکه های اجتماعی

سیاستگذاری در حوزه زبان، همواره مورد توجه دولت ها بوده و پذیرش عمومی آن، چالشی اساسی در این عرصه است. در پژوهش حاضر، نگارندگان با اتخاذ رویکردی کیفی و توصیفی در ذیل پارادایم تفسیری، به دنبال توصیف و واکاوی واکنش های جامعه فارسی زبان در شبکه های اجتماعی، به ویژه سکوی (پلتفرم) ایکس، به بخش خبری مرتبط با زبان معیار و عاملیت گزارشگر آن بوده اند. در این مطالعه با بهره گیری از چهارچوب نظریه کنشگر-شبکه و روش تحلیل مضمون، ردپای دیجیتال کاربران مورد بررسی قرارگرفته و از میان کلان داده های استخراج شده، ۴۰۰ نمونه هدفمند با فرمول کوکران انتخاب و تحلیل شده اند. یافته ها حاکی از شکل گیری ۷ مضمون کلیدی است؛ از یک سو، خبرنگار این برنامه به مثابه پاسدار زبان فارسی، نمادسازی شده و از جانب برخی مورد ستایش قرار گرفته و از سوی دیگر، حجم قابل توجهی از واکنش ها، به فرایند میم سازی و طنزآمیزسازی شخصیت او اختصاص یافته که خود به انتشار گسترده تر پیام کمک کرده است. همچنین، تقابل های فکری مهمی نظیر افشای استانداردهای دوگانه رسانه ملی در تبلیغات بازرگانی، تناقض در مواجهه با واژگان عربی در برابر انگلیسی و نقد سره نویسی افراطی، مشاهده شده است. در کنار این انتقادها، الگوبرداری و شکل گیری نوعی خودنظارتی اجتماعی را نیز برای استفاده از زبان فارسی در میان کاربران شاهد بوده ایم. در نهایت یافته ها نشان می دهد که مداخله رسانه ای یادشده، توانسته است حساسیت زبانی را در فضای سایبر بازیابی کند؛ اما کنشگران دیجیتال با ابزارهایی چون طنز و نقد گزینشی، سیاست زبانی را از معنای رسمی و یک سویه، به ابزاری تعاملی برای بیان دغدغه های فرهنگی، سیاسی و نهادی گسترده تر، ترجمه کرده اند.

کلیدواژه ها:

زبان فارسی ، زبان معیار ، کنشگر شبکه ، تحلیل شبکه های اجتماعی ، سیاستگذاری زبانی