تحلیل احساسی و معنایی عملکرد و محتوای وبگاه های خبری و شبکه های اجتماعی با محوریت پیام سلامت

یکی از مسائل بسیار بااهمیت، در هر جامعه، توجه به سلامت است که به عنوان نشانه توسعه یافتگی درنظر گرفته می شود. برنامه ریزی در این حوزه، باید بر مبنای معیارهای علمی و کاربردی صورت پذیرد. ارتباطات سلامت یکی از ابعاد این موضوع است که به اطلاع رسانی و آگاهی بخشی عمومی می پردازد. تحول در ارتباطات که امروزه به طورعمده برمبنای ارتباطات دیجیتال جریان دارد، فرایند ارتباطات سلامت و آگاهی بخشی با استفاده از پیام های مرتبط را دستخوش تغییرکرده و این پیام ها را از طریق وبگاه های خبری یا شبکه های اجتماعی در دسترس قرار داده است. در این پژوهش می کوشیم با بررسی پیام های سلامت محور در یک بازه زمانی یک ساله از ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۹ در دو منبع انتشار اطلاعات، وبگاه های خبری و شبکه های اجتماعی به تحلیل احساسی و معنایی عبارات دوواژه ای کرونایی در دوران همه گیری ویروس بپردازیم. این تحلیل، مبتنی بر بررسی کمی و کیفی داده های زبانی به عنوان شواهد بوده و به این ترتیب، تهیه پیکره زبانی در بازه زمانی یادشده از وبگاه های خبری و شبکه های اجتماعی ضرورت داشته است. پس از گردآوری و هنجارسازی داده ها و انتخاب پیام های سلامت مرتبط با بیماری کرونا، دوواژه ای های پربسامد کرونایی استخراج شده اند و تحلیل آماری و زبانی داده ها صورت گرفته است.برخی از مهم ترین یافته های پژوهش عبارت از این موارد بوده اند: الف) با کاهش انتشار پیام های سلامت، میزان مرگ و میر همه گیری افزایش یافته است. ب) با پیام های سلامت به طورعمده حس منفی منتقل می شود. ج) شدت انتقال حس منفی از پیام های سلامت در وبگاه های خبری، بیشتر از شبکه های اجتماعی است. د) شبکه های اجتماعی از تنوع واژگانی بیشتری برای ابراز حس منفی استفاده می کنند. ه) تشابه واژگانی واژه های محتوایی به کار رفته با کلیدواژه های کرونایی مبین این نکته است که در پیام های سلامت وبگاه های خبری، واژه های تخصصی در حوزه «علوم پزشکی، زیستی و بهداشت» کاربرد بیشتری دارند درحالی که در شبکه های اجتماعی، تشابه معنایی در واژه های مربوط به «تهدید، خطر و پیامدهای منفی» بیشتر است. درنهایت، با بررسی یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت پیام های سلامت باید به زبانی ساده و غیرتخصصی و به شیوه ای که بر حس منفی محتوای آنها غالب باشد، منتشر شوند تا ارتباطی موثر همراه با امید و حس مثبت، با مخاطب برقرار کنند.

کلیدواژه ها:

ارتباطات سلامت ، پیام سلامت ، همه گیری ، کرونا ، زبان شناسی پیکره ای