چارچوب مدیریت فناوری اطلاعات برای تحلیل هزینه فایده و ریسک در پیاده سازی معماری امنیت سایبری zero trust در نظام بانکی ایران

با افزایش پیچیدگی تهدیدات سایبری و حساسیت روزافزون داده های مالی بانک های ایران نیازمند اتخاذ معماری های امنیتی پیشرفته ای نظیر Zero Trust هستند. با این حال پیاده سازی چنین معماری هایی مستلزم سرمایه گذاری قابل توجه و همراه با ریسک های اجرایی، فنی و انطباقی است. شکاف تحقیقاتی موجود نبود یک چارچوب یکپارچه مدیریت فناوری اطلاعات است که بتواند هم زمان تحلیل هزینه فایده و مدیریت ریسک را در پروژه های Zero Trust پوشش دهد. این مقاله با هدف پر کردن این شکاف چارچوبی را پیشنهاد می کند که لایه های حاکمیت بر پایه COBIT و تحلیل هزینه-فایده با روش های کمی مانند NV و ROI، مدیریت ریسک (مطابق با ISO ۳۱۰۰۰) و پیاده سازی Zero Trust بر اساس مدل NIST SP ۸۰۰-۲۰۷ را در قالب یک مدل مرحله ای یکپارچه می سازد. روش شناسی تحقیق مبتنی بر مرور نظام مند، ادبیات، طراحی چارچوب مفهومی و اعتبارسنجی آن از طریق یک مطالعه موردی شبیه سازی شده بر روی یک بانک فرضی با ویژگی های مشابه بانک های ایرانی است. یافته ها نشان می دهد که چارچوب پیشنهادی می تواند به کاهش قابل توجه ریسک های امنیتی تا حدود ۷۰ درصد در سناریوی شبیه سازی، بهبود بازگشت سرمایه (ROI) مثبت در افق سه ساله و افزایش شفافیت در تصمیم گیری های مدیریتی منجر شود.

کلیدواژه ها:

معماری امنیت سایبری Zero Trust ، حاکمیت فناوری اطلاعات ، تحلیل ریسک امنیت سایبری ، نظام بانکی ایران