بهینه سازی عملکرد شبکه معابر شهرک کوثر اردبیل با استفاده از شبیه سازی میکروسکوپیک ترافیک در نرم افزار Aimsun Next

رشد شتابان شهرنشینی، افزایش مالکیت خودرو و تمرکز همزمان سفرهای محلی و عبوری در محدوده های مسکونی به افت عملکرد شبکه معابر در بسیاری از شهرهای متوسط ایران انجامیده است. شهرک کوثر اردبیل نیز در ساعات اوج با مشکلاتی نظیر افزایش تاخیر، کاهش سرعت، تشکیل صف در گره ها، تداخل حرکات چپ گرد و کاهش ظرفیت موثر ناشی از پارک حاشیه ای مواجه است. هدف این پژوهش ارزیابی و بهینه سازی عملکرد شبکه معابر این محدوده با استفاده از شبیه سازی میکروسکوپیک در نرم افزار Aimsun Next است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مدل سازی، کالیبراسیون، اعتبارسنجی و ارزیابی سناریوهای مدیریتی است. داده های هندسی، ترافیکی و کنترلی از برداشت میدانی در ۶ روز کاری غیرتعطیل طی مهر و آبان ۱۴۰۳ و در ساعات اوج صبح و عصر گردآوری شد. محدوده ی مدل شده شامل ۲/۸۴ کیلومتر مربع مساحت، ۱۴/۷ کیلومتر شبکه، ۲۸ گره، ۴۱ پیوند، ۳ میدان و ۸ تقاطع اصلی است. مدل در Aimsun Next ساخته و با شاخص های MAPE، GEH و RMSE کالیبره و اعتبارسنجی شد (میانگین GEH معادل ۳/۱۸، MAPE حجم ۷/۹ درصد و RMSE برابر ۵۶/۴ وسیله در ساعت). پنج سناریوی مدیریت ترافیک شامل اصلاح زمان بندی چراغ ها، یک طرفه سازی، محدودسازی، مدیریت گردش های چپ، ساماندهی پارک حاشیه ای و سناریوی ترکیبی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد سناریوی ترکیبی نسبت به وضع موجود تاخیر متوسط را ۳۴/۵ درصد کاهش، سرعت متوسط را ۲۳/۹ درصد افزایش، طول صف بیشینه را ۳۷/۲ درصد کاهش و سطح سرویس غالب را از D به B ارتقا داده است. همچنین این سناریو انتشار CO۲ را ۲۱/۶ درصد، CO را ۱۸/۹ درصد و NOx را ۱۶/۸ درصد کاهش داد و تعداد تعارضات ترافیکی با آستانه TTC کمتر از ۱/۵ ثانیه را از ۲۹۴ به ۱۳۹ مورد در ساعت رساند. نوآوری پژوهش در ارزیابی شبکه ای یک محدوده ی محله ای در شهر متوسط ایرانی، مقایسه ی منسجم سناریوهای کم هزینه و تحلیل همزمان شاخص های عملیاتی، زیست محیطی و ایمنی است. یافته ها نشان می دهد که در محلات، مشابه راهکارهای مدیریت ترافیک کم هزینه و مبتنی بر شبیه سازی معتبر، پیش از مداخلات پرهزینه ی کالبدی، می توانند نقش موثری در بهبود عملکرد شبکه داشته باشند.

کلیدواژه ها:

شبیه سازی میکروسکوپیک ، Aimsun Next ، مدیریت ترافیک ، کالیبراسیون مدل ، شبکه معابر شهری