کاربرد مدلهای شناختی محاسباتی مبتنی بر هوش مصنوعی در پیش بینی نوسانات هیجانی انسان گامی به سوی توسعه سیستمهای هم تنظیمی انسان - ماشین

با گسترش فناوریهای هوش مصنوعی و افزایش تعامل انسان با سامانه های هوشمند توجه به توانایی ماشین ها در درک و پیش بینی وضعیت های هیجانی انسان به یکی از موضوعات مهم پژوهشی تبدیل شده است. هیجان ها نقش تعیین کننده ای در تصمیم گیری، یادگیری، تعاملات اجتماعی و سلامت روان افراد دارند و تغییرات ناگهانی آنها می تواند پیامدهای فردی و اجتماعی گسترده ای به همراه داشته باشد. در سال های اخیر رویکردهای مبتنی بر علوم شناختی و هوش مصنوعی تلاش کرده اند فراتر از تشخیص احساسات فعلی حرکت کرده و امکان پیش بینی نوسانات هیجانی را پیش از بروز آشکار آنها فراهم سازند. در این راستا پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد مدل های شناختی محاسباتی مبتنی بر هوش مصنوعی در پیش بینی نوسانات هیجانی انسان و ارائه چارچوبی برای توسعه سیستم های هم تنظیمی انسان - ماشین انجام شده است. این پژوهش از نوع مروری تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی نظام مند پژوهش های جدید در حوزه های هوش مصنوعی، علوم شناختی، علوم اعصاب محاسباتی و تحلیل هیجان انجام شده است. در این مطالعه، مبانی نظری هیجان، مدل های شناختی ذهن، فناوری های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، روش های تحلیل داده های چندوجهی و کاربرد آنها در پیش بینی هیجان مورد بررسی قرار گرفت. همچنین با تلفیق یافته های نظری یک مدل مفهومی برای هم تنظیمی هوشمند انسان - ماشین مبتنی بر پیش بینی هیجان طراحی و تبیین شد. یافته ها نشان داد که استفاده همزمان از داده های چندوجهی شامل اطلاعات رفتاری، گفتاری، متنی، چهره ای و سیگنال های زیستی می تواند دقت پیش بینی تغییرات هیجانی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. همچنین مشخص شد که مدل های شناختی محاسباتی با بازنمایی مولفه هایی نظیر توجه، حافظه و وضعیت شناختی قادرند فرآیندهای ذهنی مرتبط با شکل گیری هیجان را شبیه سازی کرده و بستر مناسبی برای پیش بینی حالات عاطفی آینده فراهم آورند. بر این اساس مدل پیشنهادی پژوهش از شش لایه اصلی شامل داده های چندوجهی، پردازش ویژگی ها، مدل شناختی ذهن، موتور پیش بینی هیجان، سامانه هم تنظیمی و یادگیری تطبیقی تشکیل شد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدلهای شناختی محاسباتی ، پیشبینی ، هیجان ، داده های چندوجهی ، هم تنظیمی انسان ماشین