تحلیل گفتمان انتقادی داستان همراهی موسی و خضر در قرآن کریم: استخراج مدل رفتار سازمانی از منظر مدیریت دانش و رهبری تحول آفرین

این پژوهش با هدف استخراج مدل مفهومی مدیریت رفتار سازمانی از داستان قرآنی همراهی موسی (ع) با خضر (ع)، انجام شده است. سوال اصلی پژوهش این بود که چگونه می توان از این داستان قرآنی، اصول و مدل مدیریت دانش و رهبری در سازمان ها استخراج کرد؟ فرضیه پژوهش این بود که داستان موسی و خضر حاوی اصول قابل کاربرد در حوزه مدیریت رفتار سازمانی است که می تواند به توسعه رهبری فروتنانه مدیریت دانش و تحمل ابهام در سازمان ها کمک کند. روش تحقیق تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف بود که شامل سه مرحله توصیف تفسیر و تبیین است. داده ها از طریق روش کتابخانه ای و اسنادی گردآوری شدند و با استفاده از تفاسیر معتبر قرآنی از جمله المیزان، تسنیم، نمونه الکشاف و مجمع البیان، تحلیل شدند. نتایج نشان داد که پنج اصل کلیدی از این داستان قابل استخراج است: چندلایگی دانش در سازمان، ضرورت پذیرش محدودیت های شناختی، رهبران تحمل ابهام به عنوان شرط، یادگیری تفکیک نقش ها در فرایند یادگیری سازمانی و اهمیت تاویل و بازگشت تاملی. بر این اساس مدل مفهومی یادگیری چندلایه در سازمان از اطمینان به تامل ارائه شد که شامل پنج مرحله آگاهی از محدودیت، جست وجوی دانش جدید، پذیرش نقش یادگیرنده، تحمل ابهام و صبر و کشف تاویل و یادگیری عمقی است. این پژوهش نشان می دهد متون قرآنی می توانند منابع غنی برای تولید دانش در حوزه مدیریت رفتار سازمانی باشند و پل میان معرفت دینی و علوم انسانی معاصر را برقرار کنند.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان انتقادی ، داستان موسی و خضر ، مدیریت دانش ، رهبری فروتنانه ، تحمل ابهام ، رفتار سازمانی ، یادگیری سازمانی