آینده پژوهی مهارتهای فناورانه موردنیاز بازار کار: ارائه مدل کارنامه مهارتی برای توانمندسازی فارغ التحصیلان دانشگاهی در عصر هوش مصنوعی

رشد شتابان فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی ماهیت مشاغل و مهارت های مورد نیاز بازار کار را به سرعت دگرگون کرده و فاصله میان آموزش های دانشگاهی و نیازهای واقعی صنعت را عمیق تر ساخته است. هدف این پژوهش، آینده پژوهی مهارت های فناورانه موردنیاز بازار کار و ارائه مدلی کاربردی برای توانمندسازی فارغ التحصیلان دانشگاهی در ورود به بازار کار است. این پژوهش با رویکرد آمیخته و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته نظرات ۲۲۶ نفر شامل فارغ التحصیلان بیکار، فارغ التحصیلان شاغل و مدیران صنایع استان کرمان را در خصوص میزان آشنایی با مهارت های نرم، مهارت های سخت و تجربه های کاری گردآوری و تحلیل کرده است. همچنین وضعیت بیست وشش دانشگاه برتر جهان و پنج دانشگاه پیشرو ایران در زمینه توانمندسازی دانشجویان بررسی تطبیقی شده است. یافته ها نشان می دهد ۳۹ درصد از علل بیکاری فارغ التحصیلان به عدم تطابق رشته تحصیلی با فرصت های شغلی منطقه و ۱۲ درصد به نداشتن مهارت و تخصص بازمی گردد. در میان مهارت های سخت، مهارت های نرم افزاری عمومی رایانه بیشترین و دارایی های فکری کمترین میزان آشنایی را در میان پاسخگویان داشته اند؛ در حالی که در میان مهارت های نرم، اخلاق کاری بالاترین و مهارت های ارتباطی پایین ترین سطح آشنایی را به خود اختصاص دادند. بر اساس مهارت های پیش بینی شده برای افق ۲۰۲۵ نظیر طراحی و برنامه نویسی فناوری، تفکر تحلیلی و کاربرد هوش مصنوعی، این پژوهش مدل «کارنامه مهارتی» را پیشنهاد می کند که ترکیبی وزن دهی شده از مهارت های نرم، مهارت های سخت فناورانه و تجربه عملی است و می تواند به عنوان ابزار سیاست گذاری در نظام آموزش عالی برای کاهش شکاف مهارتی و افزایش اشتغال پذیری فارغ التحصیلان در عصر تحول دیجیتال به کار رود.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، فناوری ، مهارت های فناورانه ، هوش مصنوعی ، توانمندسازی فارغ التحصیلان ، اشتغال پذیری ، کارنامه مهارتی