طرحریزی مدل مفهومی رابطه میان حکمرانی هوش مصنوعی با بلوغ پاسخگویی سازمانی

گسترش سلامت های هوش مصنوعی خودمختار نقش آنها را از ابزارهای پشتیبان تصمیم به عامل هایی توانا در تحلیل، تصمیم گیری و اقدام مستقل تغییر داده است. بخش زیادی از ادبیات هوش مصنوعی مسئولیت پذیر، به طور ضمنی فرض می کند توانمندی فنی و پاسخگویی همزمان با هم رشد می کنند. هرچه سامانه توانمندتر شود، نظارت و کنترل نیز متناسب با آن گسترش می یابد. این مقاله استدلال می کند این فرض را نباید مسلم دانست. با تکیه بر ادبیات شکاف مسئولیت و آثار مفهومی حوزه پاسخگویی الگوریتمی چارچوب نقطه وارونگی خودمختاری پاسخگویی (AAIP) معرفی می شود؛ چارچوبی که رابطه میان سطح خودمختاری هوش مصنوعی و بلوغ پاسخگویی سازمانی را غیریکنوا در نظر می گیرد. افزایش خودمختاری تا آستانه ای مشخص می تواند بلوغ پاسخگویی را افزایش دهد اما فراتر از آن آستانه، در نبود سرمایه گذاری متناسب در سازوکارهای نظارتی افزایش بیشتر خودمختاری با کاهش بلوغ پاسخگویی همراه خواهد بود. بلوغ پاسخگویی در این چارچوب تابعی مشترک از سه مولفه دانسته می شود: ردیابی پذیری، تصمیم منازعه پذیری و ظرفیت اصلاحی. این مقاله سهمی نظری مفهومی است که از طریق تحلیل مفهومی و ترکیب ادبیات حکمرانی هوش مصنوعی و پاسخگویی الگوریتمی ساخته شده و ادعای خود را به صورت تجربی نمی آزماید. چارچوب AAIP به عنوان عدسی تحلیلی برای ارزیابی مرزهای مطلوب استقلال سامانه های پیشنهاد می شود و شرایط لازم برای عملیاتی سازی تجربی آن پیش از اثبات قطعی ادعاهایش به روشنی مشخص شده است.

کلیدواژه ها:

خودمختاری ، هوشمند ، حکمرانی هوش مصنوعی ، پاسخگویی سازمانی ، شکاف مسئولیت ، نظارت انسانی