زیبایی شناسی در مقیاس نانو بازخوانی تئوریک هنر نانو و تحول در فلسفه فرم و ماده

پیدایش فناوری نانو و امکان دستکاری ماده در مقیاس اتمی و مولکولی نه تنها مرزهای علوم تجربی را جابه جا کرده است، بلکه چالش های بنیادینی در حوزه های زیبایی شناسی، فلسفه هنر و هستی شناسی ماده پدید آورده است. این مقاله با اتخاذ رویکردی بین رشته ای در تقاطع هنر، هوش مصنوعی، نانوفناوری و فلسفه به تبیین دقیق زیبایی شناسی مقیاس نانو می پردازد. در این پژوهش گذار از پارادایم سنتی هیلومورفیسم، ماده، صورت باوری (ارسطویی) به ماتریالیسم جدید و رئالیسم عاملی مورد بررسی عمیق قرار می گیرد. با استناد به نظریه اسمبلاژ مانوئل دلاندا و رئالیسم عاملی کارن باراد نشان داده می شود که در مقیاس نانو ماده دیگر بستری منفعل برای پذیرش فرم های تحمیلی انسانی نیست، بلکه دارای عاملیت، پویایی و ظرفیت های ریخت شناختی است. علاوه بر این نقش ابزارهای تصویر برداری پیشرفته نظیر میکروسکوپ نیروی اتمی و همچنین مدل های یادگیری عمیق و هوش مصنوعی زایا در بازسازی و تفسیر «ماده-تصویر» به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از آپاراتوس ادراکی تحلیل می شود. در نهایت با واکاوی انتقادی آثار هنرمندان پیشگام هنر نانو استدلال می شود که هنر نانو صرفا بازنمایی جهان ریز مقیاس نیست بلکه یک درون کنش زیبایی شناختی است که درک ما از حیات، فرم، عاملیت فضایی و در هم تنیدگی انسان و ماشین را در عصر پساانسان گرایی بازتعریف می کند.

کلیدواژه ها:

هنر ، نانو ، زیبایی شناسی مقیاس نانو ، نظریه ، اسمبلاژ ، رئالیسم عاملی ، فروپاشی مقیاسی