نانوذرات لیپیدی و نانو حاملهای چند عملکردی در درمان دقیق سرطان مبتنی بر RNA پیشرفتها چالشها و نقش نوظهور هوش مصنوعی

درمان های مبتنی بر RNA به دلیل توانایی در تنظیم اختصاصی بیان ژن، تعدیل ریز محیط تومور و پشتیبانی از ویرایش ژنوم برنامه پذیر به عنوان رویکردی نویدبخش در سرطان شناسی دقیق مطرح شده اند. روش هایی مانند RNA مداخله گر کوچک (RNA (siRNA))، پیام رسان (microRNA (RNA))، الیگونوکلئوتیدهای آنتی سنس و سامانه های CRISPR/Cas می توانند مسیرهای مولکولی مرتبط با رشد تومور، مقاومت درمانی و فرار ایمنی را هدف قرار دهند. با این حال ناپایداری زیستی، پاک سازی سریع سیستمیک، تجمع ناکافی در تومور، جذب سلولی ناکارآمد و فرار اندوزومی محدود، ترجمه بالینی این درمان ها را با چالش مواجه کرده است. نانوذرات لیپیدی و نانو حامل های چند عملکردی با حفاظت از محموله RNA، بهبود فارماکوکینتیک، افزایش انتقال درون سلولی و تقویت هدفگیری بافتی، نقش مهمی در رفع این موانع دارند. این مقاله به صورت مرور روایی پیشرفت های اخیر در درمان های سرطان مبتنی بر RNA را با تمرکز بر مهندسی نانوذرات لیپیدی، طراحی فرمولاسیون به کمک هوش مصنوعی، تحویل CRISPR/Cas، ایمنی درمانی سرطان و نانوپلتفرم های ترانوستیک بررسی می کند. همچنین نقش لیپیدهای یون پذیر، لیپیدهای PEGیله، پوشش های زیست مقلد، سامانه های پاسخگو به محرک و مدل های یادگیری ماشین در بهینه سازی تحویل RNA ارزیابی می شود. در پایان چالش های ترجمه بالینی شامل ناهمگنی تومور، سمیت، ایمنی، مقیاس پذیری، تولید، پیچیدگی های تنظیم گری و ایمنی زیستی بلندمدت مورد بحث قرار می گیرد. این مرور نشان می دهد که ادغام درمان های مبتنی بر RNA، نانوفناوری و هوش مصنوعی می تواند به طراحی سامانه های درمانی دقیق تر، قابل پیش بینی تر و شخصی سازی شده تر برای سرطان کمک کند.

کلیدواژه ها:

درمان های مبتنی بر RNA ، نانوذرات لیپیدی ، هوش مصنوعی ، سرطان شناسی دقیق ، ایمنی درمانی سرطان ، سامانه های CRISPR/Cas