طراحی و ساخت نانو سامانه لیپوزومی حاوی عصاره گیاه مسواک، اسانس مرزه و نعناع فلفلی به منظور افزایش خاصیت ضد التهابی و کنترل عوامل میکروبی عامل عفونت دهان و دندان

داخل حفره دهان میکروارگانیسم های همزیست با حفظ تعادل چندوجهی به طور فعال از خود در برابر بیماری های خارجی بالقوه محافظت می کنند. با این وجود بروز عدم تعادل می تواند منجر به طیف وسیعی از بیماری های عفونی دهان و دندان شود. در این پژوهش به دنبال تاثیر خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی، عصاره گیاه مسواک، اسانس های مرزه و نعناع فلفلی به طور همزمان به منظور افزایش خاصیت ضد التهابی و کنترل عوامل میکروبی عامل عفونت دهان و دندان در سامانه نانو لیپوزومی هستیم. اسانس ها به دلیل چربی دوستی در ۲ لایه فسفولیپید و عصاره به علت آب دوستی در هسته فسفولیپیدی لیپوزوم ها بارگذاری شد. سپس با دستگاه DLS سایز ذرات را ۱۴۰ تا ۱۵۰ نانومتر و پتانسیل زتای ۰.۱ تا ۰.۲ میلی ولت تعیین شد و شاخص پراکندگی ذرات بطور میانگین ۰.۲۶ اندازه گیری شد. مورفولوژی نمونه که به وسیله FE-SEM تهیه شده نشان دهنده ساختار کروی نانوذرات است. در آنالیز FTIR؛ به ترتیب پیک هایی شاخص ۱ cm ۳۲۹۳، ۲۹۲۵ و ۱۶۱۸؛ برهمکنش و پیوند گروه های عاملی ماده موثره ها را با گروه عاملی لیپوزوم مشخص می کند. آزمون MIC و MBC جهت ارزیابی فعالیت ضد باکتریایی بر روی باکتری استرپتوکوک موتانس انجام شد. آزمون کلونی کانت میکروبی و تست نیتریک اکساید (NO) به ترتیب برابر با ۲۵ میلی گرم بر میلی لیتر حداقل غلظت مهاری مشاهده شد و حداقل غلظت باکتری کشی مشاهده نشد. آزمون کلونی کانت میکروبی توانست جمعیت باکتری ها را از ۳×۱۰^۷ به ۲۰۱۶×۱۰^۳ کاهش دهد و فعالیت ضد التهابی سامانه به روش NO، در غلظت ۵۰ تا ۱۲.۵ میلی گرم بر میلی لیتر اثر مهاری داشت. در نهایت با توجه به نتایج آنالیزهای حاصل شده از نانو حامل می توان از این سامانه در محیط دهان و دندان به عنوان کنترل کننده باکتری های بیماری زا و همچنین با خاصیت ضد التهابی موثر استفاده نمود.

کلیدواژه ها:

نانو ، لیپوزوم ، دارو رسانی هدفمند ، ضد باکتری ، ضد التهاب ، استرپتوکوک موتانس