ظرفیت ها و محدودیت های هوش مصنوعی در تولید کتاب صوتی فارسی: مطالعه ای کیفی مبتنی بر دیدگاه خبرگان و تحلیل نمونه ها

گسترش فناوری های هوش مصنوعی و پیشرفت سامانه های تبدیل متن به گفتار ظرفیت های تازه ای برای تولید خودکار و نیمه خودکار کتاب صوتی ایجاد کرده است؛ با این حال کاربرد این فناوری در زبان فارسی با چالش های فنی، زبانی و روایی همراه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل ظرفیت ها و محدودیت های کاربرد هوش مصنوعی در فرایند تولید کتاب صوتی فارسی انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۷ نفر از خبرگان حوزه های کتاب، صوت، گفتار و گویندگی و هوش مصنوعی و پردازش گفتار در کنار تحلیل پنج نمونه کتاب صوتی تولید شده با هوش مصنوعی انجام شد. داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی جهت دار قیاسی بررسی شدند. یافته ها نشان داد که افزایش سرعت، تولید مقیاس پذیری، تسهیل آماده سازی متن و کاهش بخشی از هزینه ها و فعالیت های تکراری از مهم ترین ظرفیت های هوش مصنوعی در این حوزه است. در مقابل محدودیت در انتقال عاطفه، تفسیر موقعیت، کنترل لحن و پروسودی، شخصیت پردازی و تلفظ برخی ساختارهای زبان فارسی از مهم ترین چالش های شناسایی شده بود. نتایج همچنین نشان داد که در نمونه های بررسی شده کارایی هوش مصنوعی در متون ساده و اطلاعات محور بیشتر بود و با افزایش پیچیدگی ادبی و روایی نیاز به کنترل و ارزیابی انسانی افزایش یافت.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تولید کتاب صوتی ، تبدیل متن به گفتار ، روایت گفتاری ، زبان فارسی