تحلیل حقوقی کاربرد هوش مصنوعی در نظام ثبت اسناد و املاک ایران با تاکید بر امنیت حقوق مالکیت

کاربرد هوش مصنوعی را به یکی از مهمترین ابزارهای ارتقای کارآمدی نظام ثبت اسناد و املاک تبدیل کرده است. با این حال بهره گیری از این فناوری در کنار مزایایی همچون افزایش سرعت، دقت، شفافیت و کاهش خطاهای انسانی پرسش های حقوقی متعددی درباره اعتبار، تصمیمات، مسئولیت ناشی از خطاهای الگوریتمی، حفاظت از داده های ثبتی و تضمین امنیت حقوق مالکیت ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل حقوقی کاربرد هوش مصنوعی در نظام ثبت اسناد و املاک ایران با تاکید بر امنیت حقوق مالکیت انجام شده است. سوال اصلی تحقیق این است که کاربرد هوش مصنوعی در نظام ثبت اسناد و املاک ایران چه تاثیری بر امنیت حقوق مالکیت دارد و نظام حقوقی ایران تا چه اندازه پاسخگوی چالش های ناشی از آن است؟ فرضیه تحقیق بر این مبنا استوار است که استفاده از هوش مصنوعی در صورت برخورداری از چارچوب قانونی، شفاف، نظام نظارتی موثر و رعایت اصول حاکم بر حقوق مالکیت می تواند موجب ارتقای امنیت حقوق مالکیت، کاهش دعاوی ثبتی و افزایش شفافیت در فرآیند ثبت شود؛ اما فقدان مقررات اختصاصی، مسئولیت پذیری الگوریتم ها و تضمین امنیت داده ها چالش هایی جدی در این حوزه ایجاد خواهد کرد. مبنای نظری پژوهش بر نظریه «حکمرانی هوشمند» و امنیت حقوقی استوار است که بر ضرورت بهره گیری از فناوری در کنار تضمین حقوق بنیادین اشخاص تاکید دارد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از منابع کتابخانه ای، قوانین و مقررات داخلی، اسناد بین المللی، آرای حقوقی و مطالعات تطبیقی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تحقق ثبت هوشمند و پایدار مستلزم تدوین مقررات ویژه در زمینه مسئولیت هوش مصنوعی، حمایت از داده های ثبتی و ایجاد سازوکارهای نظارتی موثر برای صیانت از امنیت حقوق مالکیت است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، ثبت اسناد و املاک ، امنیت حقوق مالکیت ، حقوق ثبت