نقش هوش مصنوعی در شهرهای هوشمند کاربردها، مدل های حکمرانی و چالش های اخلاقی

رشد شتابان شهرنشینی و پیچیدگی روزافزون سیستم های شهری رویکردهای سنتی مدیریت شهرها را با ناکارآمدی مواجه ساخته است. در این راسته مفهوم شهر هوشمند به عنوان پارادیمی نوین مطرح شده و هوش مصنوعی به فناوری توانمندساز اصلی آن تبدیل شده است. این مطالعه با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی در شهرهای هوشمند شامل کاربردهای کلیدی فناوری های توانمندساز، الگوهای حکمرانی و چالش های اخلاقی و اجتماعی انجام شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور ادبیات در پایگاه داده های منتخب انجام گرفت. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۲۷ منبع برای تحلیل نهایی با روش سنتز موضوعی انتخاب شدند و شش مطالعه موردی از شهرهای سنگاپور، آمستردام، بارسلونا، دبی، لندن و نیویورک به صورت تطبیقی تحلیل گردید. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی عملکرد سیستم های شهری را به طور معناداری بهبود می بخشد. تحلیل تطبیقی سه الگوی حکمرانی متمایز را آشکار ساخت: مدل متمرکز (سنگاپور و دبی) با سرعت بالای پیاده سازی اما ریسک کاهش شفافیت، مدل ترکیبی عمومی-خصوصی (لندن و نیویورک) با نوآوری بیشتر اما چالش تجاری سازی داده ها، و مدل شهروندمحور (بارسلونا) با مشروعیت اجتماعی بالا اما سرعت کمتر در اجرا. علیرغم فرصت های گسترده، چهار دسته چالش اصلی شناسایی شد: چالش های اخلاقی، نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، چالش های حکمرانی نبود شفافیت و پاسخگویی، چالش های فنی نبود استانداردهای همکاری، آسیب پذیری (سایبری و پارادوکس پایداری مصرف بالای انرژی هوش مصنوعی) در مقابل مزایای پایداری آن. بنابراین می توان گفت هوش مصنوعی نقشی تحول آفرین در شهرهای هوشمند ایفا می کند و گذار از مدیریت واکنشی به حکمرانی پیشبین را ممکن می سازد اما موفقیت پایدار آن به توسعه هوش مصنوعی انسان محور، شفاف و دارای چارچوب های حکمرانی اخلاقی وابسته است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، شهر هوشمند ، حکمرانی شهری ، اینترنت اشیا ، دوقلوی دیجیتال