بررسی کارآمدی مدل های هوش مصنوعی در تحلیل مفاهیم اخلاقی و تربیتی در آثار سعدی

پژوهش حاضر به بررسی کارآمدی مدل های هوش مصنوعی در تحلیل مفاهیم اخلاقی و تربیتی در آثار سعدی به ویژه در گلستان و بوستان می پردازد. هدف اصلی ارزیابی توان مدل های زبانی در استخراج و دسته بندی نظام مند مفاهیم اخلاقی و تربیتی در متون کلاسیک فارسی است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی با رویکرد محاسباتی است که از نسخه های تصحیح شده آثار سعدی و الگوریتم های پردازش زبان طبیعی (NLP) و مدل های زبانی بزرگ (GPT و ParsBERT) استفاده می کند. در فرآیند پژوهش متن آثار به واحدهای معنایی تقسیم شد و مفاهیم اخلاقی و تربیتی استخراج و طبقه بندی گردید. ارزیابی نتایج نشان داد که مدل ها با دقت میانگین حدود ۸۵ درصد توانستند مفاهیم اصلی همچون عدالت، قناعت، مدارا و صداقت را شناسایی کنند. با وجود این در تحلیل استعاره ها و مفاهیم فرهنگی عمیق هنوز محدودیت هایی دارند. نتیجه کلی آن است که هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری مکمل در پژوهش های ادبی و اخلاقی سنتی به کار رود.

کلیدواژه ها:

سعدی ، هوش مصنوعی ، مدل های زبانی ، مفاهیم اخلاقی ، تربیت ، تحلیل محتوای محاسباتی