بازاندیشی مهارت و قضاوت در آموزش هنر با یادگیری ماشین از منظر تجربه زیبایی شناختی دیویی

ادغام یادگیری ماشین در آموزش هنر چالشی مفهومی بنیادین برای فهم سنتی مهارت هنری و قضاوت زیبایی شناختی پدید آورده است. سامانه های مولد با بازتعریف مرزهای فاعل انسانی و میانجی فناورانه، ساختار تراکنشی تجربه را دگرگون ساخته و پیوند دیرینه میان عمل ادراک و تحقق کیفی را متزلزل کرده اند. با وجود گسترش ادبیات ناظر بر ابعاد فناورانه و تربیتی این تحول، بررسی فلسفی آن از منظر نظریه تجربه زیبایی شناختی جان دیویی همچنان محدود مانده است. شکاف نظری اصلی در فقدان بازاندیشی مفهومی عمیق در مقوله های مهارت و قضاوت بر اساس ساختار ریتمیک و تراکنشی عمل ادراک، عادت هوشمندانه و امکان کمال یابی نهفته است. هدف این پژوهش بازاندیشی مفهومی در مهارت و قضاوت در نسبت انسان-ماشین از دریچه تجربه زیبایی شناختی دیویی است. پژوهش با روش تحلیل مفهومی و تفسیر هرمنوتیکی پیش می رود و مقوله های محوری دیویی ادراک، ریتم، کمال یابی و قضاوت را به مثابه عدسی های تحلیلی بر ساختار تجربه هنری میانجی شده با یادگیری ماشین می نگارد. استدلال مفهومی نشان می دهد که مهارت از تسلط فنی ثابت به عادت هوشمندانه و رابطه ای باز پیکربندی می شود؛ عادتی که در هدایت کیفی تعامل با سامانه های مولد و غیرقطعی تجلی می یابد. قضاوت نیز از حکم بیرونی به تشخیص کیفی انتقادی و درون تجربه ای تحول پیدا می کند که جهت تجربه را در میانه پیوستار عمل و ادراک تعیین می نماید. تجربه زیبایی شناختی خود در این نسبت همواره در معرض تنش ساختاری میان حفظ ریتم و پیوستگی از یک سو و خطر گسست و تقلیل از سوی دیگر قرار دارد؛ تنشی که تعیین کننده امکان غنا یا سقوط تجربه به سطح بی حسی است. نتیجه نظری پژوهش آن است که زیبایی شناسی دیویی چارچوبی نیرومند برای بازصورت بندی مهارت و قضاوت در عصر یادگیری ماشین فراهم می آورد. این بازاندیشی ماشین را میانجی فعال در شکل گیری ساختار تراکنشی تجربه می فهمد و فلسفه تعلیم و تربیت هنر را ناگزیر می سازد که اهداف و معیارهای خود را بر محور پیوستگی تجربه، پرورش عادت هوشمندانه و امکان کمال یابی بازسازی کند. بدین سان امکانات فناورانه بدون قربانی شدن هسته زیبایی شناختی تجربه قابل بهره برداری می گردند.

کلیدواژه ها:

یادگیری ماشین ، آموزش هنر ، تجربه زیبایی شناختی ، دیویی ، مهارت ، قضاوت ، هم آفرینی انسان ماشین