طراحی، پیاده سازی و ارزیابی مدل هوشمند تولید محتوای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش های مهارتی با رویکرد آینده پژوهی فناوری

تحولات پرشتاب فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی ضرورت بازنگری اساسی در شیوه های تولید محتوا و فرآیندهای یاددهی-یادگیری را در آموزش های مهارتی دو چندان کرده است. آموزش دروس مهارتی رشته شبکه و نرم افزار رایانه به دلیل ماهیت کاربردی وابستگی مستقیم به فناوری های روز و ارتباط تنگاتنگ با نیازهای آینده بازار کار بیش از سایر حوزه های آموزشی نیازمند بهره گیری از رویکردهای هوشمند و آینده نگرانه است. پژوهش حاضر با هدف طراحی، پیاده سازی و ارزیابی یک مدل هوشمند تولید محتوای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی با رویکرد آینده پژوهی فناوری انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد شبه تجربی است. جامعه آماری شامل هنرجویان رشته شبکه و نرم افزار رایانه در مقطع متوسطه دوم و نمونه پژوهش ۳۰ نفر به صورت هدفمند انتخاب شده اند. داده ها از طریق مشاهده نظام مند فرآیند آموزشی، تحلیل عملکرد و پروژه های عملی، پرسشنامه محقق ساخته با مقیاس لیکرت و بررسی محتوای تولید شده با ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT و DALL-E گردآوری شدند. نتایج نشان داد به کارگیری هدفمند هوش مصنوعی منجر به افزایش میانگین انگیزه یادگیری از ۲٫۸ به ۴٫۱ از ۵، بهبود نمرات آزمون های عملی از ۱۴٫۲ به ۱۷٫۸ و ارتقای مهارت های حل مسئله در ۷۰ درصد هنرجویان شده است. بر اساس یافته ها مدل شش مرحله ای شامل نیازسنجی آینده محور، طراحی محتوای هوشمند، تولید چندرسانه ای، پیاده سازی آموزشی، ارزیابی هوشمند و به روزرسانی پویا ارائه شد که قابلیت بومی سازی در نظام آموزش فنی و حرفه ای کشور را دارد. این مدل می تواند کیفیت آموزش های مهارتی را در برابر تحولات فناوری آینده تضمین کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تولید محتوای آموزشی ، آموزش مهارتی ، فناوری اطلاعات ، آینده پژوهی فناوری