تحلیل فرصتها و چالشهای هوش مصنوعی در حفظ و بازآفرینی صنایع دستی ایرانی با تمرکز بر فرش کاشیکاری و مینیاتور

امروزه صنایع دستی ایرانی به عنوان بخشی از میراث فرهنگی و هنری کشور با چالشهای متعددی همچون فرسایش آثار، کاهش انتقال دانش سنتی و نیاز به نوآوری برای ورود به بازارهای جهانی مواجه شده اند. لذا برای کشورهایی با پیشینه فرهنگی غنی مهم است که به طور مستمر زیرساخت های فناورانه خود را به منظور ارتقای جایگاه صنایع دستی و رشد اقتصادی بهبود بخشند. هدف از انجام این تحقیق، تعیین و ارزیابی نقش مولفه های کلیدی هوش مصنوعی بر بازآفرینی صنایع دستی ایرانی می باشد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل استادکاران صنایع دستی، هنرمندان فعال در حوزه فرش، مینیاتور و کاشیکاری و همچنین کارشناسان و پژوهشگران حوزه هوش مصنوعی و هنر دیجیتال در ایران بوده است. با توجه به نامعلوم بودن تعداد دقیق جامعه، برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد و تعداد نمونه ۳۸۴ نفر در نظر گرفته شد. پرسشنامه های پنج گزینه ای لیکرت به صورت تصادفی ساده توزیع گردید و همان تعداد پرسشنامه جمع آوری و مورد استفاده قرار گرفت. برای گردآوری داده ها از روش های میدانی و کتابخانه ای استفاده شد. اعتبار پرسشنامه از طریق اعتبار محتوا مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن نیز با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه و مورد تایید قرار گرفت. برای آزمون فرضیات پژوهش از روش مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار لیزرل استفاده شد. نتایج نشان داد که مولفه های هوش مصنوعی شامل تحلیل و شناسایی الگوها، بازسازی آثار آسیب دیده، خلق آثار نوین با الهام از سنت، شخصی سازی و طراحی سفارشی و آموزش و انتقال دانش سنتی به طور چشمگیری بر بازآفرینی صنایع دستی ایرانی تاثیرگذار هستند. این یافته ها بیانگر آن است که ادغام هوش مصنوعی در فرآیند بازآفرینی صنایع دستی نه تنها به حفظ اصالت فرهنگی و هنری این آثار کمک می کند بلکه زمینه ساز نوآوری، توسعه بازارهای جهانی و ارتقای جایگاه بین المللی صنایع دستی ایران خواهد بود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، بازآفرینی صنایع دستی ، فرش کاشیکاری ، مینیاتور ، ایران