مرور نظام مند چارچوب های طراحی آموزشی یادگیری سیار مبتنی بر هوش مصنوعی

زمینه و هدف با وجود گسترش فزاینده یادگیری سیار مبتنی بر هوش مصنوعی چارچوب های طراحی آموزشی این حوزه از نظر مبانی پداگوژیک، میزان ادغام هوش مصنوعی، مولفه های طراحی و شواهد تجربی ناهمگونی قابل توجهی دارند. این پژوهش با هدف شناسایی تحلیل انتقادی و سنتز چارچوب های طراحی آموزشی یادگیری سیار مبتنی بر هوش مصنوعی و بررسی مولفه های کلیدی، نقاط قوت، محدودیت ها و اصول مشترک آنها انجام شد. روش این مرور نظام مند بر اساس دستورالعمل های PRISMA (۲۰۲۰) طراحی شد. جستجوی نظام مند در پایگاه های داخلی و بین المللی برای مطالعات منتشر شده بین ژانویه ۲۰۱۸ تا اکتبر ۲۰۲۵ انجام گردید. از ۱۷۰ مطالعه شناسایی شده پس از حذف ۴ مورد تکراری و غربالگری چند مرحله ای، ۱۵۰ مطالعه در مرحله عنوان و چکیده و ۷ مطالعه در مرحله متن کامل حذف شدند. ۹ مطالعه واجد شرایط انتخاب شد. کیفیت روش شناختی با ابزار MMAT (۲۰۱۸) ارزیابی و داده ها به روش تحلیل محتوای قیاسی - استقرایی سنتز شدند. یافته ها: چارچوب ها در چهار دسته طبقه بندی شدند: تطبیقی هوشمند، استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشینی، آگاه از زمینه (بهره گیری از داده های محیطی)، پداگوژیک، مفهومی، تاکید بر نظریه های یادگیری و حوزه محور (تمرکز بر حوزه های خاص). مولفه های مشترک شامل پروفایل یادگیرنده (۸۹%)، ارزیابی تکوینی (۷۸%)، بازخورد تطبیقی (۶۷%)، شخصی سازی داده محور (۱۰۰%) بودند. محدودیت های شناسایی شده شامل ضعف در اعتبارسنجی تجربی گسترده، مقیاس پذیری معدود و بی توجهی نسبی به ملاحظات اخلاقی و حریم خصوصی بود. نتیجه گیری: توسعه چارچوب های آینده نیازمند همگرایی عمیق میان اصول طراحی آموزشی، قابلیت های هوش مصنوعی و ویژگی های یادگیری سیار است. اصول مشترک شامل شخصی سازی داده محور، بازخورد مستمر و تطبیقی، ادغام یادگیری رسمی، غیررسمی و زمینه آگاهی می باشند. یافته ها مبنایی تحلیلی برای طراحان آموزشی، پژوهشگران و سیاست گذاران در توسعه محیط های یادگیری سیار هوشمند فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

طراحی آموزشی ، یادگیری سیار ، هوش مصنوعی ، یادگیری هوشمند ، مرور نظام مند