واکاوی چالش های اخلاقی و حکمرانی داده در همگرایی انسان و هوش مصنوعی برای آموزش سرمایه انسانی

در عصر انقلاب صنعتی چهارم همگرایی هوش مصنوعی (AI) با فرآیندهای مدیریت منابع انسانی پارادایم آموزش توسعه کارکنان را دگرگون ساخته است. با این حال استقرار سیستم های هوشمند در آموزش سازمانی، علی رغم مزایایی نظیر شخصی سازی، یادگیری چالش های اخلاقی پیچیده ای را در دو ساحت «تعامل انسان-ماشین» و «حکمرانی داده» پدید آورده است. هدف پژوهش حاضر شناسایی و طبقه بندی چالش های اخلاقی بکارگیری هوش مصنوعی در آموزش سرمایه انسانی و تبیین الزامات حکمرانی داده در این همگرایی است. این مطالعه با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای انجام شده است. با مرور منابع و اسناد معتبر چالش های اخلاقی استخراج و در قالب یک چارچوب مفهومی دسته بندی شدند. یافته ها نشان می دهد چالش های اخلاقی این حوزه در دو دسته کلان قابل تفکیک هستند: (۱) چالش های سیستم مبنا که شامل سوگیری های الگوریتمی، کیفیت و صحت داده ها و فقدان شفافیت در تصمیم گیری های ماشین (Black Box) است و (۲) چالش های انسان مبنا که به مسائلی نظیر هراس از جایگزینی شغلی، نقض حریم خصوصی کارکنان، شکاف مهارتی و کاهش تعاملات انسانی اشاره دارد. نتایج حاکی از آن است که هوش مصنوعی در آموزش باید به عنوان مکمل و نه جایگزین سرمایه انسانی عمل کند. استقرار موفقیت آمیز این فناوری نیازمند تدوین پروتکل های جامع حکمرانی داده، نظارت انسانی مستمر و ارتقای سواد دیجیتال کارکنان است تا همگرایی ایمن و اخلاق مدار میان انسان و سیستم های هوشمند محقق گردد.

کلیدواژه ها:

اخلاق هوش مصنوعی ، آموزش سرمایه انسانی ، حکمرانی داده ، همگرایی انسان و ماشین ، چالش های سیستم مبنا