تاثیر هوش مصنوعی مولد بر آموزش عالی فرصتها، چالشها و چشم انداز آینده

در دهه اخیر ادغام هوش مصنوعی (AI) با نظام های آموزشی پارادایم های یاددهی و یادگیری را دستخوش تحولات بنیادین کرده است اما ظهور نسل جدید هوش مصنوعی مولد (Generative AI) و مدل های زبانی بزرگ چالش ها و فرصت هایی بی سابقه را پیش روی آموزش عالی قرار داده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق نقش این فناوری های نوین در اکوسیستم دانشگاهی به مرور سیستماتیک ادبیات موضوعی در بازه زمانی سال های اخیر می پردازد. تمرکز اصلی این مطالعه بر تحلیل سه محور کلیدی است: کاربردهای آموزشی در شخصی سازی یادگیری، تحول در شیوه های ارزیابی و چالش های اخلاقی نوظهور. روش تحقیق مبتنی بر بررسی و تحلیل محتوایی مقالات معتبر علمی است که تاثیرات ابزارهای هوشمند را بر کنشگران آموزشی (اساتید و دانشجویان) ارزیابی کرده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه هوش مصنوعی پتانسیل چشمگیری در ارتقای تعاملات کلاسی، تولید محتوای تطبیقی و کاهش بار اجرایی اساتید دارد اما همزمان نگرانی های جدی در خصوص حریم خصوصی داده ها، سوگیری های الگوریتمی و تهدیدات مرتبط با صداقت علمی ایجاد کرده است. نتایج حاکی از آن است که رویکرد «ممنوعیت» در مواجهه با این فناوری کارساز نبوده و موسسات آموزش عالی نیازمند گذار به سمت تدوین چارچوب های اخلاقی جامع و بازتعریف نقش مدرسین هستند. در نهایت این مقاله استدلال می کند که هوش مصنوعی باید نه به عنوان جایگزین معلم، بلکه به عنوان یک «دستیار هوشمند» و در چارچوب نظارت انسانی به کار گرفته شود تا ضمن حفظ ارزش های پداگوژیک کارایی آموزشی را به حداکثر برساند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، آموزش عالی ، یادگیری شخصی سازی شده ، اخلاق در فناوری ، مدل های زبانی بزرگ ، چت بات های آموزشی