تاثیر شیوه های مدیریت منابع انسانی دیجیتال بر رفاه و تعادل کار-زندگی متخصصان فناوری اطلاعات

شتاب فزاینده دیجیتال سازی فرایندهای منابع انسانی و ماهیت شغلی پرتنش متخصصان فناوری اطلاعات، درک آثار این تحولات بر رفاه ذهنی و عینی و تعادل میان کار و زندگی شخصی را به یک دغدغه راهبردی در سازمان های ایرانی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف تبیین تاثیر شیوه های مدیریت منابع انسانی دیجیتال (شامل جذب و استخدام برخط، ارزیابی عملکرد دیجیتال، آموزش مجازی و سامانه های ارتباطی) بر رفاه روانی، جسمانی و اجتماعی و تعادل کار-زندگی متخصصان فناوری اطلاعات در بخش دولتی و خصوصی ایران به روشی اکتشافی انجام پذیرفت. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساخت یافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه جمع آوری و با استفاده از کدگذاری سه مرحله ای باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته های کلیدی نشان می دهند که شیوه های دیجیتال HRM دارای تاثیری دوگانه و پارادوکسی هستند؛ از یک سو با افزایش انعطاف پذیری زمانی-مکانی، شفافیت ارزیابی و دسترسی آسان به یادگیری، به بهبود استقلال شغلی و رفاه کمک می کنند، اما از سوی دیگر با ایجاد «استرس فناورانه»، «گسترش مرزهای کاری به حریم شخصی» و افزایش حجم اطلاعات و انتظارات پاسخگویی، تعادل کار-زندگی را به شدت تهدید می نمایند. دستیابی به پیامدهای مثبت و کاهش آثار مخرب مستلزم طراحی سیاست های «قطع ارتباط دیجیتال»، توانمندسازی روان شناختی مدیران در رهبری مجازی، سرمایه گذاری بر سواد دیجیتال کارکنان و بازطراحی فرایندهای ارزیابی مبتنی بر پیامد به جای حضور فیزیکی است. این پژوهش با ارائه چارچوبی نظری - کاربردی از تنش های نهفته در دیجیتال شدن مدیریت منابع انسانی به غنی سازی ادبیات داخلی و ارائه رهنمودهای اجرایی یاری می رساند.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع انسانی دیجیتال ، رفاه کارکنان ، تعادل کار زندگی ، متخصصان فناوری اطلاعات ، استرس فناورانه ، رهبری مجازی