چارچوب معماری سازمانی مبتنی بر هوش مصنوعی برای تحول دیجیتال یکپارچه سازی تحلیلهای معماری هوش مصنوعی مولد و اجرای مبتنی بر مدیریت فرایندهای کسب و کار

تحول دیجیتال به یکی از اولویتهای راهبردی سازمانها در محیط های رقابتی و فناوری محور تبدیل شده است و به عنوان یک فرایند تکاملی تغییر سازمانی با بهره گیری از فناوری ها و قابلیت های دیجیتال به بازطراحی استراتژی ها، فرایندها و ساختارها برای خلق ارزش جدید و بهبود کارایی و عملکرد سازمانی میانجامد. با این حال بسیاری از سازمان ها در هم راستاسازی استراتژی های دیجیتال، فرایندهای کسب و کار و زیرساخت های فناوری اطلاعات با چالش های قابل توجهی مواجه هستند. معماری سازمانی به عنوان یک رویکرد ساختاریافته برای مدیریت پیچیدگی سازمان و ایجاد همراستایی میان کسب و کار و فناوری اطلاعات مطرح شده است و مطالعات مختلف نقش محوری آن را در پشتیبانی از ابتکارات تحول دیجیتال به ویژه در طراحی و مدیریت زیرساخت های فناوری اطلاعات و کاهش ریسک و پیچیدگی برجسته کرده اند. با این وجود، چارچوب های سنتی معماری سازمانی معمولا از ظرفیت های تحلیل داده و هوش مصنوعی برای پشتیبانی از تصمیم گیری های معماری بهره برداری محدودی دارند در حالی که وجود مخازن مدل های معماری و داده های فرایندی فرصت های قابل توجهی برای ارائه هوشمندی مبتنی بر سیستم های توصیه گر فراهم می کند. هدف این پژوهش طراحی یک چارچوب مفهومی معماری سازمانی مبتنی بر هوش مصنوعی برای پشتیبانی از تحول دیجیتال و بهبود داده محور فرایندهای کسب و کار است. این پژوهش با بهره گیری از رویکرد Design Science Research و مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات در حوزه های معماری سازمانی و تحول دیجیتال، هوش مصنوعی و مدیریت فرایندهای کسب و کار آرتیفکتی مفهومی را طراحی می کند که بر یافته های مطالعات موجود درباره نقش معماری سازمانی در موفقیت تحول دیجیتال، کاربرد هوش مصنوعی و به ویژه هوش مصنوعی مولد در پشتیبانی از معماری سازمانی و مدل سازی قابلیت ها و تلاقی BPM و AI استوار است. بر اساس تحلیل ادبیات و شناسایی شکاف های پژوهشی، آرتیفکتی با عنوان معماری سازمانی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI-Driven Enterprise Architecture) طراحی شد که شامل لایه های استراتژی دیجیتال، معماری سازمانی و مدل های قابلیت کسب و کار، تحلیل مبتنی بر هوش مصنوعی و اجرای فرایندهای کسب و کار است. در این چارچوب یک موتور تحلیل و توصیه مبتنی بر هوش مصنوعی با استفاده از داده های مخازن مدل های معماری سازمانی و داده های فرایندی پیشنهادهایی برای بهبود فرایندها، ساختارهای معماری و نقشه های قابلیت ارائه می دهد و از طریق چرخه های تکرار شونده میان تحلیل داده، تصمیم گیری معماری و بهبود فرایندها از بهبود مستمر پشتیبانی می کند. هسته تحلیلی چارچوب از قابلیت های هوش مصنوعی مولد و مدل های زبانی بزرگ برای استخراج و ساختاردهی قابلیت های کسب و کار از متون غیرساختاریافته و نیز از ایده مدل های فرایندی «بزرگ» برای پشتیبانی از مدل سازی، تحلیل و پیشنهادهای بهبود فرایند بهره می گیرد. نتایج ارزیابی مفهومی و سناریوی نمایشی که با الهام از ارزیابی آرتیفکت های معماری سازمانی مبتنی بر هوش مصنوعی در محیط های واقعی مدل سازی مانند افزونه توصیه گر برای ابزار Archi طراحی شده است، نشان می دهد که ادغام معماری سازمانی، هوش مصنوعی و مدیریت فرایندهای کسب و کار می تواند به بهبود هم راستایی استراتژیک، افزایش چابکی سازمانی و پشتیبانی موثرتر از ابتکارات تحول دیجیتال کمک کند. این پژوهش با ارائه یک چارچوب یکپارچه برای معماری سازمانی مبتنی بر هوش مصنوعی در زمینه تحول دیجیتال به ادبیات معماری سازمانی و مدیریت تحول دیجیتال کمک می کند و مبنایی برای توسعه ابزارهای هوشمند پشتیبان تصمیمات معماری و بهره برداری از مجموعه داده های مدل های معماری برای پژوهش های آتی در حوزه AIML فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

معماری سازمانی ، هوش مصنوعی مولد ، تحول دیجیتال ، مدیریت فرایندهای کسب و کار