مقایسه تطبیقی وضعیت آموزش بالینی مسمومیت ها در دانشگاه های علوم پزشکی ایران و دانشگاه های منتخب جهان

سابقه و هدف: آموزش بالینی مسمومیت ها یکی از مولفه های مهم در تربیت پزشکان عمومی توانمند برای تشخیص، درمان اولیه و مدیریت بیماران مسموم محسوب می شود. این مطالعه با هدف مقایسه وضعیت آموزش بالینی مسمومیت ها در دانشگاه های علوم پزشکی ایران و دانشگاه های منتخب جهان انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی- تطبیقی بود که در چند مرحله انجام شد. ابتدا دانشگاه های منتخب بین المللی بر اساس رتبه علمی، شهرت آموزشی، دسترسی به اطلاعات برنامه درسی و تنوع جغرافیایی انتخاب شدند. داده های مربوط به عنوان درس، نوع دوره، مدت و ساعات آموزشی، روش های تدریس، محتوای آموزشی و شیوه های ارزشیابی از وب سایت ها، طرح درس ها و منابع رسمی دانشگاه ها استخراج شد. در نهایت، برنامه آموزشی بیمارستان آموزشی درمانی رازی رشت به دلیل نقش آن به عنوان مرکز ارجاع منطقه ای بیماران مسموم، برخورداری از فعالیت آموزشی و بالینی مرتبط و دسترسی به مستندات آموزشی، به عنوان نمونه داخلی مورد تمرکز انتخاب شد. یافته ها: نتایج نشان داد که در دانشگاه های منتخب جهان، آموزش سم شناسی و مسمومیت ها عمدتا بر محورهایی مانند مبانی سم شناسی، توکسیکوکینتیک و توکسیکودینامیک، مکانیسم های سمیت، ارزیابی ریسک و مدیریت بالینی مسمومیت های حاد و مزمن متمرکز است. با وجود شباهت در محتوای اصلی، تفاوت هایی در مدت دوره، الزامی یا انتخابی بودن درس، میزان آموزش عملی و بالینی و روش های ارزشیابی مشاهده شد. در ایران، برنامه آموزشی بررسی شده شامل آموزش نظری، کارآموزی بالینی، مواجهه با بیماران مسموم، مطالعات موردی، آموزش در اورژانس و بخش بستری و ارزشیابی از طریق آزمون کتبی، ارزیابی بالینی و لاگ بوک بود. استنتاج: یافته های مطالعه نشان داد که برنامه آموزش مسمومیت در ایران از نظر پوشش محتوای اصلی و تاکید بر آموزش بالینی با بسیاری از الگوهای بین المللی هم خوانی دارد، اما استفاده گسترده تر از روش های نوین آموزشی مانند شبیه سازی بالینی، آموزش مبتنی بر سناریو، ارزشیابی های ساختارمند مهارت محور و طراحی چارچوب شایستگی محور می تواند به ارتقای کیفیت آن کمک کند.

کلیدواژه ها:

clinical poisoning education ، poisoning curriculum ، comparative analysis ، medical education ، آموزش بالینی مسمومیت ها ، طرح درس مسمومیت ها ، مقایسه تطبیقی ، دانشکده پزشکی