مداخلات ارتقاء دهنده فرزندآوری در ایران: مرور دامنه ای

سابقه و هدف: باروی یکی از مولفه های اصلی رشد جمعیتی است. میزان باروری در ایران طی دهه های گذشته روند کاهشی داشته و در حال حاضر زیر سطح جانشینی قرار دارد. تداوم این روند می تواند با پیامدهایی مانند کاهش جمعیت، سالمندی و افزایش وابستگی اقتصادی همراه باشد. لذا مطالعه حاضر با هدف انجام یک مرور دامنه ای برای شناسایی، ترسیم و خلاصه سازی ویژگی ها و پیامدهای  مداخلات ارتقاء دهنده فرزندآوری در ایران انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه یک مرور دامنه ای است که بر اساس دستورالعمل PRISMA-ScR انجام شد. پایگاه های اطلاعاتی  PubMed، Web of Science،  Scopus و SID و موتور جستجوی گوگل اسکالر با استفاده از کلیدواژه های  Childbearing، Fertility، Reproductive Health، Reproductive Behavior، Intervention، Interventional، Experimental، ، Trial، Program، Counseling،  Iran، Iranian و معادل فارسی آن ها از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ مورد جستجو قرار گرفت. در مجموع ۱۱۷۰ مطالعه شناسایی شد که پس از حذف موارد تکراری و غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل بر اساس معیارهای ورود و خروج، ۲۰ مطالعه در مرور نهایی وارد شدند. یافته ها: مطالعات در سه طبقه شامل مداخلات مبتنی بر زنان، زوجین و دختران دانش آموز و دانشجو سازمان دهی شدند. مداخلات عمدتا مبتنی بر رویکردهای نظری، آموزشی، مشاوره ای و فناوری بودند. اکثر مداخلات منجر به بهبود دانش، نگرش، قصد و انگیزه فرزندآوری شد. استنتاج: اگرچه مداخلات موجود عمدتا اثرات مثبتی بر پیامدهای شناختی و روانشناختی داشته اند، اما شواهد محدودی درباره تاثیر آن ها بر رفتار فرزندآوری وجود دارد.  از این رو توسعه مداخلات چندسطحی و مبتنی بر شواهد، همسو با حمایت های اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی، برای افزایش اثربخشی و بهبود رفتار فرزندآوری توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

fertility ، childbearing ، intervention ، scoping review ، Iran ، باروری ، فرزندآوری ، مداخله ، مرور دامنه ای و ایران