تحلیل مضمون نقش رسانه ها در مهندسی ذهن افراد

مهندسی ذهن، مفهومی جدید و میان رشته ای است که با استفاده از اصول علوم شناختی، روان شناسی و علوم اعصاب به تحلیل و تاثیرگذاری بر افکار، تصمیم ها و رفتار افراد می پردازد. رسانه ها نیز نقشی کلیدی در شکل دهی به افکار عمومی و جهت دهی رفتارهای اجتماعی ایفا می کنند. با ظهور فناوری های رسانه ای جدید، از جمله شبکه های اجتماعی، رادیو، تلویزیون و هوش مصنوعی، رسانه ها پتانسیل قابل توجهی برای تحت تاثیر قرار دادن احساسات عمومی و جریان سازی اجتماعی دارند. این پژوهش به بررسی نقش رسانه در مهندسی ذهن افراد جامعه می پردازد و روش ها، ابزارها، فرصت ها و تهدیدهای احتمالی آن را شناسایی می کند. در این مقاله با استفاده از تحلیل مضمون، ۴۷ تاثیر مهم رسانه در ذهن مردم شناسایی شده است. این موارد ذیل مضامین سازمان دهنده رسانه های چاپی با هفت مضمون، رسانه های صوتی با هشت مضمون، رسانه های تصویری با هفت مضمون، رسانه های چندرسانه ای با پنج مضمون، رسانه های دیجیتال با هشت مضمون و رسانه های تعاملی با ۱۲ مضمون دسته بندی شده اند. یافته ها نشان می دهد هر یک از شش نوع رسانه به شیوه های خاصی از قبیل: گزینش محتوا و حذف یا تغییر پیام ها، استفاده از ابزارهای احساسی و روان شناختی، شرطی سازی ذهنی، تاثیرگذاری بر ناخودآگاه و تکیه بر تکنیک های شناختی بر ذهن مخاطبان تاثیر می گذارند. این فرایندهای مهندسی ذهن، بسته به نوع رسانه و شیوه ارتباطی آن، می توانند تاثیرات کوتاه مدت یا بلندمدت بر نگرش ها، تصمیم گیری ها و حتی رفتارهای اجتماعی افراد داشته باشند. با توجه به نتایج به دست آمده، در بخش پایانی، پیشنهادهای کاربردی و نظری برای استفاده مسئولانه از مهندسی ذهن در سیاست گذاری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

مهندسی ذهن ، رسانه ، شبکه های اجتماعی ، سیاست گذاری ، رفتارهای جمعی