تقابل گفتمان عناصر متخاصم و مردم در داستان کاوه و ضحاک با تکیه بر نظریه تحلیل گفتمان انتقادی لاکلا و موفه

یکی از تقابل های چشمگیر در شاهنامه که با یک گفتمان میان حکومت متخاصم و نیروی مردمی صورت گرفته است، تقابل ضحاک و کاوه است. این مقاله که به شیوه کتابخانه ای و به صورت توصیفی-تحلیلی صورت گرفته ،با تکیه یر آرای لاکلا و موفه و با تحلیل گفتمان های میان این دو عنصر، به مفاهیمی دست یافته که نشان می دهد زبان به کار رفته در شاهنامه برای معرفی ضحاک به عنوان نماد شر و کاوه به عنوان نماد خیر به گونه ای است که این تقابل زبانی سبب تثبیت جایگاه ها و نقش های این شخصیت ها می شود، اسطوره سازی از کاوه به عنوان قهرمان ملی با استفاده از داستان هایی که کارکردهای نمادین و آموزشی دارند، به برقراری هژمونی گفتمانی او کمک کرده و استفاده از زبان برای تعریف و تقویت هویت جمعی ایرانیان در مقابل یک دشمن بیرونی، یعنی ضحاک، به بسیج اجتماعی و ایجاد یک اجماع هویتی حول محور ارزش های مشترک منجر شده است.

کلیدواژه ها:

گفتمان ، ضحاک ، کاوه ، عنصر. لاکلا و موفه.