مدل یابی اعتیاد به اینترنت بر اساس احساس تنهایی: نقش میانجی گری تنظیم هیجان و بهزیستی ذهنی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم

سابقه و هدف: اعتیاد به اینترنت در میان نوجوانان رو به رشد است. با توجه به وابستگی فزاینده به اینترنت بعد از همه گیری کووید-۱۹، این مطالعه با هدف مدل سازی رابطه بین احساس تنهایی و اعتیاد به اینترنت با بررسی نقش میانجی تنظیم هیجانی و بهزیستی ذهنی، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه همبستگی، جامعه آماری شامل تمامی دبیرستان های دخترانه در مناطق ۴ و ۸ تهران بود. با نمونه گیری تصادفی خوشه ای، ۳۲۰ پرسش نامه گرفته شد که پس از ریزش، ۳۰۱ پرسش نامه برای تحلیل باقی ماند. داده ها با استفاده از نسخه های فارسی پرسشنامه های اعتیاد به اینترنت یانگ، مقیاس بهزیستی ذهنی کییز و ماگیامو، پرسش نامه تنظیم هیجانی گراس و مقیاس تنهایی راسل جمع آوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش آماری تحلیل مسیر و تحلیل عاملی از طریق نرم افزارهای آماری ۲۴ AMOS و ۲۶ SPSS انجام گرفت. یافته ها: مدل فرضی از برازش مطلوبی با داده ها برخوردار بود. تحلیل مسیر رابطه مستقیم و مثبت معنی دار (۰/۵۷) بین احساس تنهایی و اعتیاد به اینترنت را نشان داد. همچنین به طور مشخص، احساس تنهایی هم به طور مستقیم و هم به طور غیر مستقیم و از طریق تضعیف تنظیم هیجانی (۰/۰۷۱) و کاهش بهزیستی ذهنی (۰/۴۸۳)، موجب تشدید اعتیاد به اینترنت می شود که نشان دهنده نقش میانجی معنی دار این دو متغیر است. استنتاج: احساس تنهایی، هم به صورت مستقیم و هم از طریق کاهش تنظیم هیجان و افت بهزیستی ذهنی، در گرایش نوجوانان به اعتیاد به اینترنت نقش دارد. در این میان، بهزیستی ذهنی نسبت به تنظیم هیجان نقش میانجی قوی تری ایفا کرد که نشان می دهند کیفیت کلی زندگی روان شناختی و روابط اجتماعی نوجوانان، سهم مهمی در آسیب پذیری آنان نسبت به اعتیاد به اینترنت دارد. این نتایج می تواند در طراحی مداخلات هدفمند برای تقویت مهارت های هیجانی و ارتقای بهزیستی، یا هدف کاهش اعتیاد به اینترنت در میان نوجوانان، مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Internet addiction ، subjective well-being ، emotion regulation questionnaire ، loneliness ، اعتیاد به اینترنت ، احساس تنهایی ، تنظیم هیجان ، بهزیستی ذهنی