مروری بر سامانه های پلاسمیدی نسل جدید در طراحی و بهینه سازی واکسن های DNA

به طور حتم واکسن ها جزء مهم ترین دستاوردهای علم پزشکی محسوب می شوند که با ارتقا وضعیت سلامت جوامع بشری، نیمه عمر مفید انسان را به بالاترین مرز ممکن در قرن بیست و یکم افزایش داده اند و انسان را از بیماری های خطرناک نظیر آبله، طاعون، فلج اطفال و کزاز مصون نگه داشته اند. با این وجود، برخی بیماری ها که به واسطه ی ایمنی سلولی کنترل می شوند و بیش از آنتی بادی به پاسخ های قوی اکتسابی نیازمندند، هم چنان واکسنی ندارند. واکسن های نسل سوم یا DNA واکسن ها از جمله موارد پیشرفت تکنولوژی های واکسن هستند که نیاز به تحریک ایمنی سلولی را به خوبی برآورده می کنند و مزایای فراوانی دارند ولی هنوز واکسنی بر پایه ی DNA در بازار برای عفونت های انسانی وجود ندارد. مهم ترین دلیل، وجود بخش های پروکاریوتی بر روی سازه های DNA است. بخش های پروکاریوتی ناقل های DNA نسل اول، تنها در مراحل آزمایشگاهی تهیه واکسن کاربرد دارند و پس از انتقال به بدن انسان نقشی ایفا نمی نند ولی همین ناحیه مشکلاتی به دنبال می آورد که خطر گسترش مقاومت های آنتی بیوتیکی در جمعیت انسانی از جمله آن ها است. خوشبختانه، به واسطه توسعه دانش مولکولی در ارتباط با رفع معایب ناقل های متداول نسل اول، ناقل های جایگزین در حال معرفی به حوزه واکسن های اسید نوکلئیکی هستند. این مطالعه مروری با هدف، معرفی این ناقل های جایگزین و نحوه عملکرد آن ها، انجام پذیرفت. جایگزینی نسل اول ناقل های پلاسمیدی با ناقل های نسل جدید می تواند امید تازه ای برای ورود واکسن های کارآمد علیه بیماری های عفونی که به تحریک پاسخ های سلولی وابسته هستند مانند لیشمانیوز به بازار واکسن های انسانی ایجاد نماید. این فناوری نه تنها در نسل آینده واکسن ها بلکه در تمام عرصه های پزشکی مولکولی از جمله ژن درمانی، ویرایش ژنی و ایمنی درمانی راهکاری قابل اطمینان در افزایش کارایی ارائه خواهد داد.

کلیدواژه ها:

Plasmids ، antibiotic resistance gene ، new generation ، vaccine ، پلاسمید ، ژن مقاومت به آنتی بیوتیک ، نسل جدید ، واکسن